Budowanie kompetencji do współpracy międzysamorządowej i międzysektorowej jako narzędzi rozwoju lokalnego i regionalnego
Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
» Praktyki
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.549.829
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

Wsparcie udzielone przez Norwegię, Islandię
i Lichtenstein

 Współpraca między JST : Praktyki
Metoda partycypacyjnego planowania zintegrowanego rozwoju w Bydgosko-Toruńskim Obszarze Metropolitalnym

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem
„Naturalna” współpraca Bydgoszczy i Torunia wynika z bezpośredniego sąsiedztwa obu miast oraz uwarunkowań urbanistyczno-przestrzennych tego obszaru funkcjonalnego, a także zachodzących w jego obrębie zjawisk. Dotyczą one w szczególności intensywnej suburbanizacji oraz eksurbanizacji (urban sprawl), czyli procesu rozlewania się miasta poza jego granice i migracji mieszkańców miast do okolicznych gmin. Zakres kluczowych projektów wspólnych obejmuje między innymi: infrastrukturę komunikacyjną (na przykład projekt szybkiej kolei metropolitalnej, tzw. BIT City), gospodarkę komunalną, ochronę środowiska; inwestycje strategiczne (w tym budowę spalarni odpadów komunalnych) oraz współpracę w obszarach bezpieczeństwa, nauki, ochrony zdrowia. W tle tych strategicznych planów tli się nadal spór, związany z aspiracjami obu miast do roli lidera regionu.

Partnerstwo bydgosko-toruńskie, by realnie zaistnieć, pokonało wiele barier instytucjonalnych, mentalnych, a nawet historycznych. Ostatecznie jednak, nie bez wsparcia narzędzi Projektu Predefiniowanego, w 2012 roku zawiązano Bydgosko-Toruńskie Porozumienie Partnerskie.
Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

     Podstawą rozpoczęcia współpracy stało się „Porozumienie o współpracy partnerskiej Miasta Bydgoszczy i Miasta Torunia oraz powiatów ziemskich – bydgoskiego i toruńskiego”. Zawarto je w dniu 28 września 2012 roku, w celu przystąpienia do Projektu Predefiniowanego „Budowanie kompetencji do współpracy międzysamorządowej i międzysektorowej, jako narzędzi rozwoju lokalnego i regionalnego” w ramach Programu Regionalnego MF EOG. Inicjatorem porozumienia było miasto Toruń, którego Wydział Rozwoju i Programowania Europejskiego monitoruje programy dostępne dla samorządu. Uznano, że Projekt Predefiniowany jest okazją uzyskania realnego, finansowego wsparcia dla realizacji planowanych zadań.

Następnie powołano inicjatywę „Bydgosko-Toruńskiego Partnerstwa na rzecz zrównoważonego transportu”, którego liderem jest miasto Toruń. Fundament powodzenia tego przedsięwzięcia stanowi metoda partycypacyjnego planowania zintegrowanego rozwoju w zdefiniowanym obszarze współpracy, które tworzą powiaty bydgoski i toruński oraz gminy: Kowalewo Pomorskie, Łabiszyn, Nakło nad Notecią i Szubin. Katalog produktów partnerstwa zawiera m.in.: zintegrowaną strategię rozwoju w wymiarze sektorowym „Studium zrównoważonego rozwoju systemów transportowych powiatów bydgoskiego i toruńskiego ze szczególnym uwzględnieniem miast Bydgoszczy i Torunia” oraz dokumentację projektową dla zadań wynikających ze studium.

W metodzie wyodrębniono elementy zintegrowanego podejścia do programowania polityki transportowej, którym objęto wszystkie gałęzie transportu (drogową, kolejową, lotniczą, wodną, rowerową, zbiorowy transport publiczny i ruch pieszy), partycypację partnerów, społeczeństwa i specjalistów. W oparciu o paradygmat myślenia strategicznego analizie poddano trzy scenariusze rozwoju gospodarczego (optymistyczny, zrównoważony i pasywny) oraz trzy okresy prognozy (etap I – 2016- 2020; etap II – 2020-2030 i etap III – lata powyżej 2030). W ramach konsultacji społecznych przeprowadzono ponad 18 tys. ankiet, badających zachowania transportowe mieszkańców, uwzględniono niemal 300 uwag do projektowanych dokumentów oraz przeprowadzono szereg spotkań i dyskusji „eksperckich” z udziałem prawie 200 uczestników. Narzędziem komunikacji, choć niestety niezbyt często odwiedzanym, jest aktywny fanpage bygdosko-toruńskiego partnerstwa, zob.: https://www.facebook.com/bydgoskotorunskiepartnerstwo.

     W ramach partnerstwa zaprogramowano następujący scenariusz działań:

Działanie 1
Opracowanie „Studium zrównoważonego rozwoju …..”

Działanie obejmuje prace związane z przygotowaniem właściwego dokumentu, będącego przedmiotem i produktem Projektu, tj. „Studium zrównoważonego rozwoju systemów transportowych powiatów bydgoskiego i toruńskiego, ze szczególnym uwzględnieniem miast Bydgoszczy i Torunia”. Opracowanie kompleksowego dokumentu strategicznego, zawierającego diagnozę stanu istniejącego oraz kierunki i scenariusze rozwoju systemów transportowych na obszarze Powiatów Bydgoskiego i Toruńskiego w powiązaniu z Bydgoszczą i Toruniem, z możliwością rozszerzenia go na inne gminy graniczące z obszarem ww. Powiatów, stanowi działanie niezbędne do wypracowania wspólnego modelu polityki transportowej w obszarze funkcjonalnym. Szczegółowy zakres działania:

1) Zadanie 1: Wyłonienie w ramach przetargu wykonawcy Studium wraz z przeprowadzeniem konsultacji społecznych i Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko – w ramach zadania na podstawie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego zostanie wybrany wykonawca ww. opracowania.
2) Zadanie 2: Opracowanie Części I Studium - Diagnozy stanu istniejącego i analizy ruchu dla obszaru partnerstwa.
3) Zadanie 3: Opracowanie Części II Studium - Kierunki i scenariusze rozwoju systemu transportowego dla obszaru partnerstwa.
4) Zadanie 4: Konsultacje społeczne – zadanie obejmuje organizację i przeprowadzenie konsultacji społecznych, za realizację zadania będzie odpowiedzialny wykonawca dokumentu, nadzór nad organizacją i przeprowadzeniem konsultacji społecznych będą sprawować Lider i Partnerzy Projektu.
5) Zadanie 5: Strategiczna Ocena Oddziaływania na Środowisko – zadanie obejmuje przeprowadzenie przez wykonawcę Studium procedury Strategicznej Oceny Oddziaływania na Środowisko.

Działanie 2
Opracowanie dokumentacji dla zadań wynikających ze studium

Działanie jest logicznym następstwem opracowania "Studium zrównoważonego rozwoju systemów transportowych powiatów bydgoskiego i toruńskiego, ze szczególnym uwzględnieniem miast Bydgoszczy i Torunia", stanowi przejście od fazy koncepcyjnej do fazy realizacyjnej zrównoważonego rozwoju systemów transportowych w granicach obszaru funkcjonalnego. W ramach działania przewiduje się opracowanie dokumentacji projektowych dla przedsięwzięć wskazanych w Studium jako istotne dla zrównoważonego rozwoju systemu transportowego obszaru funkcjonalnego. Szczegółowy zakres działania obejmuje:

1) Zadanie 1: Wyłonienie w ramach przetargu wykonawcy dokumentacji dla zadań wynikających ze Studium – przeprowadzenie postępowań o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na opracowanie dokumentacji projektowych;
2) Zadanie 2: Opracowanie dokumentacji dla zadań wynikających ze Studium.

Działanie 3
Informacja i promocja

Głównym celem działań związanych z promocją Projektu będzie poinformowanie grup odbiorców o: przedmiocie Projektu, uzasadnieniu realizacji Projektu, źródłach finansowania Projektu, korzyściach wynikających z realizacji Projektu, a także promowanie idei zrównoważonego transportu, ochrony środowiska, współpracy międzysamorządowej i międzysektorowej integrującej region. W ramach działania zaplanowano następujące zadania:

1) Zadanie 1: Wyłonienie w ramach przetargu wykonawcy działań promocyjnych – postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na przeprowadzenie działań informacyjno-promocyjnych;
2) Zadanie 2: Opracowanie systemu identyfikacji wizualnej Projektu i wykonanie roll-upów – w ramach zadania planuje się stworzyć system identyfikacji wizualnej Projektu oraz wykonać 4 sztuki roll-upów, które wykorzystywane będą podczas konferencji prasowych, seminariów oraz konsultacji społecznych;
3) Zadanie 3: Utworzenie i administrowanie strony internetowej Projektu oraz moderowanie portali społecznościowych – w ramach zadania zostanie zaprojektowana strona internetowa Projektu w języku polskim i angielskim oraz profile Projektu na portalach społecznościowych Facebook/Twitter administrowane przez Beneficjenta (Lidera Projektu – Gminę Miasta Toruń);
4) Zadanie 4: Informacja do mediów dotycząca realizacji Projektu – w ramach zadania zostaną opracowane artykuły sponsorowane: jeden w trakcie i jeden na zakończenie realizacji Projektu, planuje się zorganizowanie konferencji prasowych na rozpoczęcie i zakończenie realizacji Projektu oraz nagranie i emisję spotów reklamowych w radiu regionalnym informujących o konsultacjach społecznych opracowywanego dokumentu;
5) Zadanie 5: Wykonanie materiałów i gadżetów promocyjnych – w ramach zadania przewidziano wykonanie: pendrive, teczek, notesów i długopisów oraz wykonanie gadżetów motoryzacyjnych/ rowerowych na konkursy w szkołach.
6) Zadanie 6: Organizacja konkursów w szkołach z zakresu zrównoważonego transportu, ochrony środowiska – zaplanowano przeprowadzenie konkursów w szkołach na obszarze objętym partnerstwem;
7) Zadanie 7: Organizacja dwóch seminariów poświęconych problematyce systemów transportowych – zaplanowano organizację dwóch branżowych seminariów poświęconych problematyce systemów transportowych w Toruniu i w Bydgoszczy.

Działanie 4 Zarządzanie

Zarządzanie Projektem będzie obejmować wszelkie czynności polegające na planowaniu, opracowywaniu harmonogramów oraz kontrolowaniu działań określonych w Projekcie. W ramach działania przewidziano dwa zadania:
1) Zadanie 1 – Koordynacja Projektu;
2) Zadanie 2 – Rozliczanie i obsługa księgowa Projektu.

Zadanie 1 obejmuje czynności związane z prowadzeniem Projektu, tj. nadzór nad składaniem wniosków o płatność, koordynację i monitorowanie promocji, koordynację i monitorowanie przygotowania dokumentacji będącej przedmiotem Projektu, koordynację i monitorowanie procesu konsultacji społecznych, organizowanie spotkań Partnerów nie rzadziej niż raz na kwartał, koordynowanie wymiany informacji pomiędzy Partnerami, przygotowywanie i dokonywanie zamówień publicznych związanych z realizacją Projektu, zawieranie umów z wykonawcami, ponoszenie wydatków w ramach Projektu. W tych ramach zatrudniono Koordynator Projektu;

     Zadanie 2 obejmuje czynności związane z rozliczeniem finansowym Projektu, w tym w szczególności: przygotowanie dokumentacji niezbędnej do rozliczenia dotacji, przygotowywanie wniosków o płatność, przygotowywanie sprawozdań, utrzymywanie stałych kontaktów z Operatorem Programu.

Działanie 5
Rozwój instytucjonalny Partnerstwa

Rozwój instytucjonalny Partnerstwa to działanie mające na celu wzmocnienia Partnerstwa i poprawy komunikacji. Analiza Wykonalności Projektu zawiera Plan rozwoju instytucjonalnego, zgodnie z którym Partnerzy zobowiązali się do podjęcia działań, które pozwolą w różnych sferach wzmocnić obszar funkcjonalny oraz wpłynąć na wzrost jego atrakcyjności. W ramach działania planowane są dwa zadania:

Zadanie 1 - Wdrażanie planu rozwoju instytucjonalnego Partnerstwa,
Zadanie 2 - Warsztaty partnerskie z zakresu komunikacji i współpracy (wyjazdowe).

Podpisane porozumienia, deklaracje, listy intencyjne oraz umowy o współpracypartnerstwa świadczą o znaczącym potencjale partnerstwa. Jednakże słusznie zaplanowano również działania dodatkowe, perspektywiczne, mające na celu utrzymać, a nawet zwiększyć mobilizację członków, budować wzajemne zaufanie i rozwijać współpracę, również po zakończeniu formalnych etapów Projektu.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

     Skuteczne wdrożenie metod planowania strategicznego sprawia, że partnerstwo rozwija się. Rozwojowi towarzyszy zaś ocieplenie „klimatu” w relacjach między obydwoma miastami, wyrażone choćby ciekawym hasłem partnerstwa. Zainspirowało ono młodzież obu miast do licznego udziału w konkursie plastycznym, promującym ambitne hasło „Nowoczesny transport łączy ludzi”.

      Celem projektu jest wzmocnienie spójności społecznej i gospodarczej obszaru funkcjonalnego (obejmującego Bydgoszcz i Toruń oraz Powiaty ziemskie: Bydgoski i Toruński) poprzez wypracowanie mechanizmów efektywnej współpracy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego, przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych, w celu podejmowania wspólnych decyzji w zakresie zrównoważonego rozwoju systemów transportowych.

W wyniku realizacji projektu cztery jednostki samorządu terytorialnego będą dysponowały dokumentem skonsultowanym ze społeczeństwem, który wyznaczy dla sąsiadujących ze sobą gmin i powiatów najważniejsze zintegrowane inwestycje w sektorze transportu na całym obszarze objętym projektem. Wypracowany zostanie także schemat wieloletniej współpracy.

Przyjęta strategia ma stanowić receptę na rozwiązanie podstawowego problemu zidentyfikowanego w Partnerstwie, którym jest niski stopień wykorzystania potencjału społeczno-gospodarczego obszaru funkcjonalnego, związany z małą efektywnością systemu transportowego i komunikacyjnego oraz brakiem mechanizmów efektywnej współpracy pomiędzy jednostkami samorządu terytorialnego, przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego i organizacji pozarządowych. Powstrzymanie zjawiska intensywnego wzrostu ruchu pojazdów indywidualnych wymaga podjęcia kompleksowych działań nie tylko w miastach, lecz również na obszarach wykraczających poza ich granice w celu osiągnięcia efektów zwiększenia atrakcyjności systemów transportu publicznego jako alternatywy dla niekontrolowanego rozrostu ruchu pojazdów indywidualnych. Pierwsze rezultaty kompleksowych działań, podejmowanych w ramach partnerstwa samorządów, są między innymi wynikiem wsparcia narzędzi Projektu Predefiniowanego.

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu
Projekt pn.: „Bydgosko-Toruńskie Partnerstwo na rzecz zrównoważonego transportu"  uzyskał dofinansowanie w ramach programu „Rozwój miast poprzez wzmocnienie kompetencji jednostek samorządu terytorialnego, dialog społeczny oraz współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego” finansowanego ze środków Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz środków budżetu państwa.

Zgodnie z umową w sprawie projektu z dnia 17.02.2014 r:

1)Szacunkowy całkowity kosz realizacji Projektu wynosi 646 951 EURO (tj. 2 693 tys. zł)
2)Kwota dofinansowania Projektu wynosi 549 909 EURO ( ponad 2 289 tys. zł) w tym:
    środki udostępnione przez KMF (EOG) 546 424 EURO (ponad 1 899 tys. zł),
    środki z budżetu państwa 93 485 EURO (ponad 389 tys. zł),
3)Szacunkowa wielkość wkładu własnego: 97 042 EURO (ponad  403 tys. zł) co stanowi ok. 15 % kosztów projektu.
4)Udział środków finansowych we wkładzie własnym jest następujący :
    Gmina Miasta Toruń -  ponad 106 tys. zł.; co stanowi 3,97% całkowitych wydatków w ramach Projektu,
    Miasto Bydgoszcz – ponad 189 tys. zł, co stanowi 7,03% całkowitych wydatków w ramach Projektu,
    Powiat Bydgoski – ponad 56 tys. zł, co stanowi 2,09% całkowitych wydatków w ramach Projektu,
    Powiat Toruński – ponad 51 tys. zł, co stanowi 1,91% całkowitych wydatków w ramach Projektu.
5)Mechanizm Finansowy Europejskiego Obszaru Gospodarczego jest formą bezzwrotnej pomocy zagranicznej przyznanej przez Norwegię, Islandię i Liechtenstein nowym członkom UE. Fundusze te są związane z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej oraz z jednoczesnym wejściem naszego kraju do Europejskiego Obszaru Gospodarczego (UE + Islandia, Liechtenstein, Norwegia, Szwajcaria). W zamian za pomoc finansową, państwa-darczyńcy korzystają z dostępu do rynku wewnętrznego Unii Europejskiej (choć nie są jej członkami).

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

  Wsparcie udzielone przez Norwegię, Islandię i Lichtenstein  Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych