Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
» Praktyki
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.549.871
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Efektywność energetyczna : Praktyki
Optymalizacja zarządzania energią i środowiskiem w obiektach użyteczności publicznej miasta Częstochowy

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Zarządzanie „energetyczne" obiektami użyteczności publicznej w polskich gminach, co powszechnie wiadomo, pozostawia wiele do życzenia. Brakuje rzetelnych informacji: czym i jak gmina zarządza. Jest to najczęściej tzw. zarządzanie intuicyjne, zdecentralizowane, kosztowne, trudne do wymiernego oszacowania. Ryzykownym byłoby w takiej sytuacji twierdzenie choćby o próbie optymalizacji.

W Częstochowie problem ten został rozwiązany poprzez powołanie stanowiska Inżyniera Miejskiego w lipcu 2003 r., kierującego Biurem, którego głównym zadaniem jest koordynacja działań związanych z zaopatrzeniem w energię elektryczną, ciepło i gaz, ze zbiorowym zaopatrzeniem w wodę i odprowadzaniem ścieków oraz oświetleniem miasta. Pod kierunkiem Inżyniera Miejskiego rozpoczęto realizację wspomnianego projektu.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Realizacja programu „Zarządzanie energią i środowiskiem w obiektach użyteczności publicznej" wymusiła niejako od wykonawców udzielenie odpowiedzi na pytanie: czym i jak zarządzamy?

Aby odpowiedzieć na pytanie czym zarządzamy opracowano szczegółową bazę danych dla 173 budynków oraz 57 lokali użytkowanych przez instytucje miejskie, zawierającą informacje precyzujące:

  1. Charakter działalności prowadzonej w obiekcie (oświata, kultura, urząd, ochrona zdrowia, sport i rekreacja),
  2. Inwentaryzację obiektu w zakresie:
    • danych technicznych,
    • informacji o użytkownikach,
    • godzin pracy,
    • zrealizowanych działań modernizacyjnych w zakresie poprawy gospodarki energetycznej,
    • zrealizowanych działań zarządczych w zakresie optymalizacji zużyć mediów,
    • komfortu energetycznego,
    • informacji o pododbiorcach (np. mieszkania, gabinety lekarskie, punkty usługowe)
  3. Monitoring, analizę i weryfikację danych w zakresie zużyć i kosztów: energii elektrycznej, ciepła sieciowego, gazu ziemnego, innych nośników energii cieplnej oraz zużycia wody i odprowadzenia ścieków.

W celu uzyskania odpowiedzi na pytanie: jak zarządzamy, corocznie, od roku 2004 sporządzane są dla 121 obiektów oświatowych raporty, zawierające wstępną ocenę ich energochłonności. Materiał ten pokazuje efekty uzyskane na skutek prowadzonych:

  1. Działań termomodernizacyjnych.
  2. Beznakładowych działań zarządczych, takich jak:
  • eliminacja nadmiernych zużyć energii i wody,
  • regulacja i konserwacja urządzeń,
  • bieżąca kontrola warunków rozliczeń oraz aktualizacja umów zdostawcami mediów między innymi w zakresie dostosowania taryf ioptymalizacji mocy zamówionych,
  • reklamacje faktur wystawionych niezgodnie z warunkami umów,
  • korekty krzywych grzania,
  • edukacja zarządców obiektów w zakresie bieżącej kontroli zużyć mediów oraz analizy rozliczeń z przedsiębiorstwami,
  • ujednolicenie zasad rozliczeń z pododbiorcami za zużyte przez nich media.

Efekty prowadzonych działań monitorowane są na bieżąco. Należy podkreślić, że przyniosły one znaczące ograniczenia środków wydatkowanych na media energetyczne oraz zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

Wymiernym i czytelnym rezultatem wdrożonego w Częstochowie projektu są oszczędności budżetowe. W ramach realizowanego programu operacyjnego „Zarządzanie energią i środowiskiem" w ciągu lat 2004-2008 dla mediów energetycznych odciążono budżet miejski o  5.877 tys. zł.

Przeprowadzone analizy wykazały przy tym, że łączny koszt mediów energetycznych w grupie obiektów oświatowych w roku 2008 wyniósł 10 943 tys. zł  i był mniejszy o 623 tys. zł  (co stanowi 5,4%) w porównaniu do 2003 roku, pomimo kilkukrotnej taryfowej podwyżki cen mediów w poszczególnych analizowanych latach.

Zmiany kosztów dla poszczególnych paliw i energii przedstawiono na wykresie nr 1.

Łączne zużycie paliw i energii w grupie obiektów oświatowych w 2008 roku wyniosło 55 020 MWh i było mniejsze o 17 680 MWh (co stanowi 24,3%) w porównaniu do roku 2003.

Zmiany zużycia dla poszczególnych paliw i energii przedstawiono na wykresie nr 2.

Warto zauważyć również, że łączny koszt wody i odprowadzania ścieków wyniósł w 2008 r. 871 tys. zł i był mniejszy o 189 tys. zł w porównaniu do roku 2003, mimo kilkukrotnej taryfowej podwyżki cen (patrz: wykres nr 3).

Zarazem, w wyniku prowadzonych działań, ograniczono zużycie wody w grupie obiektów oświatowych z 202,6 tys. m3 w roku 2003 do 128 tys. m3 w roku 2008  (patrz: wykres nr 4).

Przygotowana w mieście symulacja przewidywała, że w 2008 roku bez ograniczenia zużycia placówki oświatowe wydałyby na wodę i ścieki 1 412 tys. zł. Okazało się, że faktycznie poniesione koszty wyniosły 871 tys. zł, wobec czego realne oszczędności w tym obszarze wyniosły w ubiegłym roku 541 tys. zł. .

Ile więc zaoszczędzono łącznie? Z tytułu zużycia wody i odprowadzania ścieków za lata 2004-2008 wyliczono kwotę 987 tys. zł, nie uwzględniając kilkukrotnych  taryfowych podwyżek cen. Przy ich uwzględnieniu, jak pokazuje przeprowadzona symulacja, realne oszczędności okazują się znacznie większe (patrz: wykres nr 5).

 

Efektem finalnym podjętych w Częstochowie działań okazały się więc:

  • wymierne oszczędności budżetowe
  • utworzenie bazy danych porządkującej zarządzanie obiektami użyteczności publicznej  (wprawdzie bezpośrednio i materialnie niewymierne, ale o kluczowym znaczeniu dla funkcjonowania, a także i wizerunku jednostek miejskich);
  • zmniejszenie emisji obciążeń środowiska naturalnego;
  • zwiększenie poziomu bezpieczeństwa energetycznego przy istniejących systemach zasilania w media energetyczne;
  • działania edukacyjne i promocyjne w obszarze „poszanowania energii", umacniające funkcjonowanie społeczeństwa obywatelskiego (wydaje się to jakością nie do przecenienia w perspektywie odpowiedzialności za rozwój i przyszłość wspólnoty lokalnej).
Prowadzony od 2003 r. monitoring zużycia mediów sieciowych, między innymi energii elektrycznej oraz szczegółowa wiedza dotycząca warunków umów w zakresie mocy umownych, funkcjonujących w rozliczeniach taryf stanowi również bazę do przygotowania materiałów przetargowych w celu skorzystania ze zliberalizowanego rynku energii elektrycznej.
Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Zarządzanie energią i środowiskiem stanowi istotny element lokalnej polityki energetycznej, do realizacji której gminy są zobligowane aktami prawnymi oraz dokumentami strategicznymi. Niezwykle trudno realizować te zadania niejako „przy okazji", zlecając je niewyspecjalizowanym, a nadto różnym komórkom urzędu miasta czy gminy. Proces ten wymaga kompleksowych, ciągłych działań monitorujących, analitycznych i korygujących, realizowanych przez powołaną do tego strukturę organizacyjną. Niełatwo skoordynować struktury rozproszone, pozbawione zintegrowanego zbioru informacji, do którego można mieć stały, łatwy i przejrzysty wgląd.                 

W Częstochowie zaproponowano integrację działań w obszarze efektywności energetycznej przez Biuro podległe bezpośrednio Inżynierowi Miejskiemu. W ten sposób wdrożono również praktykę ścisłej współpracy z administratorami obiektów oraz analogicznych relacji ze wszystkimi przedsiębiorstwami zaopatrującymi miasto w media sieciowe. Mechanizm ten został nie tylko opracowany, wdrożony i poddany nadzorowi, ale jest także, co oczywiste i konieczne, stale monitorowany.

Replikacja działań wymagałaby między innymi:

  • determinacji w inwentaryzacji zasobów (obiektów użyteczności publicznej) gminy i utworzenia bazy, bez której wprowadzenie działań optymalizacyjnych nie jest możliwe;
  • wyznaczenia organu realizującego zadanie, który określi, nadzoruje i rozliczy wybrane do optymalizacji działania zarządcze;
  • monitorowania wdrożonych działań i włączenia ich w realizowany przez gminę stały    program strategiczny;
  • uwzględnianie energooszczędnych rozwiązań na etapie przygotowania nowych inwestycji;
  • ścisłej i wszechstronnej współpracy z przedsiębiorstwami zaopatrującymi miasto w media energetyczne.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych