Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego (gminach i powiatach)
Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
» Transport
» Gospodarka mieszkaniowa
» Gospodarka komunalna
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.483.852
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.


 Usługi techniczne : Gospodarka komunalna
Gospodarka odpadami w gminie Wolsztyn

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Gmina Wolsztyn, posiadając uporządkowany system gospodarki komunalnej (opłata ryczałtowa za odbiór odpadów od 1997 roku, obowiązkowa segregacja odpadów komunalnych od 2001 roku ) borykała się z problemem „dzikich wysypisk" występujących na obrzeżach, przy granicach z sąsiednimi gminami oraz z wysokimi kosztami funkcjonowania systemu. Sąsiednie gminy, to jest Gmina Przemęt oraz Gmina Siedlec, nie miały uregulowanej gospodarki odpadami, mieszkańcy nie mieli zawartych indywidualnych umów na wywóz śmieci, brak było zorganizowanego systemu, brakowało też systemu egzekucji obowiązku itp. Przyczyną takiego stanu rzeczy był brak lokalnych przepisów, przyzwyczajenia, brak świadomości ekologicznej.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Gmina Wolsztyn była inicjatorem powołania wspólnego systemu gospodarowania odpadami w ramach związku międzygminnego i powierzenie mu wszystkich zadań z gospodarki odpadami, co doprowadziło do:

- likwidacji „dzikich wysypisk"

- poprawy ekonomiki gospodarowania odpadami (wspólne składowiska, wspólna budowa gniazd recyklingowych, ograniczenie ilości osób zajmujących się gospodarką odpadami)

- poprawy efektywności wykorzystania środków na np. usuwanie wyrobów zawierających azbest, monitoring środowiska itp.

- wspólnej i zakrojonej na większą skalę realizacji programów edukacyjnych integrujących lokalne społeczeństwa w ramach działań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach.

W 2000 roku gminy: Przemęt, Siedlec i Wolsztyn podjęły uchwały o przystąpieniu do Związku Międzygminnego „Obra" w celu prowadzenia wspólnej gospodarki odpadami oraz przyjęły Statut tego Związku. Związek został zarejestrowany w Rejestrze związków międzygminnych w dniu 27 października 2000 roku pod poz. 208. W dniu 7 listopada 2000 roku Obwieszczeniem Wojewody Wielkopolskiego został ogłoszony Statut Związku - z tym dniem Związek rozpoczął działalność.

Początkowo Związek ustalał wspólne plany gospodarki odpadami (przyjęte w 2004 roku), prowadził edukację ekologiczną społeczeństwa, stopniowo przejmując inwestycje np. rozbudowę składowiska w Powodowie wraz z infrastrukturą, na co pozyskał unijne środki. Stopniowo rozszerzano także zakres zadań Związku nowelizując Statut do czasu przejęcia z dniem 1 stycznia 2008 roku wszystkich ustawowych obowiązków gmin w zakresie gospodarki odpadami. Przejęciu podlegały zadania polegające min. na: eksploatacji składowisk z ciągłym ich unowocześnianiem, zamykanie i rekultywacja składowisk nie spełniających norm prawnych, ciągłe rozszerzanie asortymentu odpadów zbieranych selektywnie, sprzedaż zebranych odpadów selektywnych, wybór operatorów odbierających odpady komunalne z nieruchomości, nadzór nad właściwą obsługa ludności. Ponadto, na Związku Międzygminnym ciążył obowiązek prowadzenia ewidencji osób fizycznych i prawnych posiadających umowy na odbiór odpadów komunalnych oraz wydawanie decyzji dla osób nieposiadających umów.  W zakresie działania Związku znalazła się też likwidacja „dzikich wysypisk" oraz szeroko prowadzona różnymi metodami edukacja ekologiczna wszystkich grup wiekowych społeczeństwa oraz współpraca z Zarządem Województwa Wielkopolskiego w zakresie aktualizacji planów gospodarki odpadami.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

Efekty wprowadzonej praktyki należy rozpatrywać w dwóch aspektach:

I - efekty polegające na poprawie jakości świadczonych usług:

W wyniku działalności Związku,  do 2011 r. wszyscy mieszkańcy Związku objęci zostali zorganizowanym wywozem odpadów komunalnych. Rozbudowano sieć gminnych punktów segregacji, w wyniku czego osiągnięto znaczny wzrost ilości zebranych odpadów:

- tworzywa sztuczne: w 2007 roku zebrano 66,3 Mg, w 2011 roku zebrano 261,7 Mg,

- makulatura: w 2007 roku zebrano 119,3 Mg (zmieszanych), w 2011 roku zebrano 98,7 Mg (czystych opakowań),

- opakowania szklane: w 2007 roku zebrano 139,1 Mg, w 2011 roku zebrano 472,3 Mg,

- baterii: w 2007 roku zebrano 0,0 Mg, w 2011 roku zebrano 2,4 Mg,

- niewykorzystanych leków: w 2007 roku zebrano 0,0 Mg, w 2011 roku zebrano 0,7 Mg,

- urządzeń RTV i AGD: w 2007 roku zebrano 0,0 Mg, w 2011 roku zebrano 50,5 Mg.

Ilości podane wyżej dotyczą sprzedanego surowca wtórnego.

Zamknięto 2 składowiska nie spełniające wymagań oraz część składowiska czynnego (kwatery zapełnione). Jedno ze składowisk zostało w 2010 r. zrekultywowane, pozostałe są w trakcie rekultywacji.

Wprowadzono kalendarz odbioru odpadów, zgodnie z którym raz na kwartał na terenie całego powiatu prowadzona jest zbiórka odpadów wielkogabarytowych, w okresie wegetacji zbierane są odpady organiczne (trawa, liście itp.) oraz w określonych dniach miesiąca odbierane są odpady z gospodarstw indywidualnych oraz od podmiotów gospodarczych.

II - efekty polegające na zwiększeniu dostępności usług w sensie fizycznym lub kosztowym:

Powszechnie dostępne są pojemniki na odpady segregowane, miejsca składowania odpadów wielkogabarytowych, gruzu budowlanego, sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz odpadów zielonych. Na obszarze działania Związku każde gospodarstwo domowe zostało wyposażone w pojemnik na odpady. Ponadto w miejscowościach letniskowych dostępne są worki na odpady, które zbierane są przez firmy obsługujące wywóz odpadów na terenie Związku. W 2012 roku wprowadzono pilotażowy program związany z segregacją odpadów bezpośrednio w gospodarstwach domowych. W następnych latach, według deklaracji wnioskodawcy, planowane jest objęcie programem wszystkich miejscowości na obszarze funkcjonowania Związku.

Wszystkie apteki zostały zaopatrzone w pojemniki na niezużyte lekarstwa, a szkoły i instytucje oraz większość sklepów - w pojemniki na baterie.  

Realizacja ustawowych zadań nałożonych na gminy jest mniej kosztowna, gdyż rozkłada się  na trzy gminy, przy osiągnięciu tych samych efektów.

Budowa III kwatery składowiska w Powodowie, zakup ujednoliconych pojemników na odpady, rekultywacja składowisk, monitoring środowiska rozkłada się na większą ilość mieszkańców (około 60 tysięcy mieszkańców na terenie działania całego Związku międzygminnego, w tym około 30 tysięcy mieszkańców w gminie Wolsztyn). Efektywniejsze jest wykorzystanie środków na edukację ekologiczną i likwidację wyrobów zawierających azbest z wykorzystaniem środków pomocowych. Biorąc pod uwagę analizę kosztową podkreślić należy dwa aspekty:

- Jednorazowe koszty związane z opracowaniem i budową systemu - opracowanie i budowa systemu następowało bezkosztowo. Natomiast budowa punktów segregacji odpadów rozłożona była w czasie i trudno jest oszacować jej koszty.

- Operacyjne koszty związane z funkcjonowanie rozwiązania - Związek finansuje swoje koszty z wpływów z tytułu przyjmowania na składowisko odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne.

Ze względu na wzrost zbiórki odpadów segregowanych, zwiększyły się środki z ich sprzedaży.     

Biorąc natomiast pod uwagę powiązanie przedstawionej praktyki z systemem zarządzania jednostką, na uwagę zasługują następujące elementy:

- Powiązania ze strategią jednostki samorządu:

Związek realizuje ustawowe zadania nałożone na samorząd gminny w zakresie gospodarki odpadami. Za jego pośrednictwem realizowany jest także Program gospodarki odpadami, Strategia rozwoju społeczno - gospodarczego gminy oraz inne programy strategiczne Gminy Wolsztyn związane z gospodarką odpadami i ochroną środowiska. Związek wspólnie z samorządem bardzo aktywnie prowadzi także edukację ekologiczną mieszkańców gminy.

- Powiązania z działaniami urzędu i jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego:

Związek Międzygminny współpracuje ściśle z Radą Miejską w Wolsztynie, radami sołeckimi, oraz gminnymi jednostkami: Zakładem Gospodarki Mieszkaniowej, Przedsiębiorstwem Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Wolsztynie (spółka gminna), przedszkolami i szkołami wszystkich szczebli, jednostkami policji i straży pożarnych, nadleśnictwami  itp.

- Powiązania z działaniami partnerów jednostki samorządu terytorialnego (sektor prywatny i pozarządowy):

Związek ściśle współpracuje z organizacjami pozarządowymi, klubami ekologicznymi, stowarzyszeniami branżowymi oraz innymi podmiotami w zakresie statutowych zadań Związku.

Innowacyjnością, na skalę naszego kraju jest przejęcie od gmin przez Związek Międzygminny „Obra" wszystkich zadań z zakresu gospodarki odpadami, w tym: spraw administracyjnych, organizowanie odbioru odpadów komunalnych i segregowanych z nieruchomości, prowadzenie rejestrów działalności regulowanej, wydawanie decyzji, eksploatacja składowisk, prowadzenie inwestycji, pozyskiwanie środków na gospodarkę odpadami, prowadzenie bazy azbestowej i likwidację wyrobów zawierających azbest w oparciu o przyjęty i skutecznie realizowany „Program[...], prowadzenie edukacji ekologicznej itp. Miało to miejsce stopniowo od 2000 roku, czyli w czasie kiedy zawieranie porozumień międzygminnych czy zakładanie Związków Międzygminnych nie należało do powszechnie stosowanych form współpracy pomiędzy gminami i przekazywanie zadań do realizacji przez jeden podmiot.

W celu dostosowania działalności do nowych przepisów oraz realizacji WPGO, Związek Międzygminny OBRA, dnia 17 kwietnia 2012 roku podpisał Porozumienie w sprawie wspólnego systemu zagospodarowania odpadów komunalnych pomiędzy Związkiem Międzygminnym  „Centrum Zagospodarowania Odpadów SELEKT" z siedzibą w Czempiniu oraz Centrum zagospodarowani Odpadów Selekt" sp. z o.o. z siedzibą w Piotrowie Pierwszym. Porozumieniem tym rozszerzono dotychczasowy obszar działania CZO SELEKT o teren ZM OBRA, a tym samym powierzono CZO SELEKT realizację zadania własnego polegającego na eksploatacji instalacji do zagospodarowania odpadów komunalnych.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

 Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi
i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego
(gminach i powiatach)
 Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich