Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
» Transport
» Gospodarka mieszkaniowa
» Gospodarka komunalna
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.583.732
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi techniczne : Gospodarka komunalna
Przydomowe oczyszczalnie ścieków

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem
Do 2003 roku na terenie gminy nie istniała żadna kanalizacja ani systemowe rozwiązania gospodarki ściekowej. W latach 1995- 2003 działania inwestycyjne samorządu w sferze infrastruktury technicznej były skupione na realizacji zadań w zakresie podstawowej infrastruktury wodociągowej i telekomunikacyjnej, celem odrobienia w tej dziedzinie wieloletniego opóźnienia. Brak systemowych rozwiązań problemu kanalizacji powodował dramatyczny skutek. Nie oczyszczone lub oczyszczone w niedostatecznym stopniu ścieki zagrażały zarówno glebie jak i wodom powierzchniom i podziemnym.
W 2003 roku przedstawiciele Gminy opracowali plan gospodarki ściekami na terenie całej gminy, który zakładał kompleksowe rozwiązanie problemów ścieków w ciągu czterech lat. Plan sanitacji gminy Przesmyki zawierał wielowariantową analizę rozwiązań gospodarki ściekowej pod względem technicznym jak i ekonomicznym. Częstokroć w sytuacji gmin wiejskich o niskiej gęstości zabudowy stosowanie systemów sieci kanalizacyjnych do odbioru ścieków i ich przesyłania do centralnych oczyszczalni ścieków jest nie opłacalne i ekonomicznie nie uzasadnione, wówczas zachodzi konieczność poszukiwania innych rozwiązań. W wyniku prac i analiz na koncepcją sanitacji gminy powstał ostateczny projekt „Budowa Oczyszczalni Przydomowych w Gminie Przesmyki", który został podzielony na cztery etapy i stanowił podstawę wniosków o współfinasowanie ze środków przedakcesyjnych (SAPARD) jak również funduszy strukturalnych.
Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań
Na terenie Gminy jest 1108 gospodarstw domowych. Projekt dotyczy 1100 budynków mieszkalnych. Celem Projektu jest udostępnienie gospodarstwom domowym wszystkich budynków mieszkalnych w gminie Przesmyki możliwości przystąpienia do tego Projektu poprzez wyrażenie zgody na budowę przez Gminę przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie posesji budynku będącego własnością członków gospodarstwa domowego lub grupy gospodarstw zamieszkujących w budynku mieszkalnym jedno lub wielorodzinnym lub grupie budynków o jednej wspólnej infrastrukturze odprowadzania ścieków.
Celem strategicznym Gminy jest osiągnięcie docelowo budowy przydomowych oczyszczalni ścieków dla co najmniej 60% tzn.: 660 budynków mieszkalnych i zamieszkałych w nich ca. 2865 mieszkańców.
Gmina realizację Projektu podzieliła na 4 etapy:
  1. I etap - zrealizowany 2004 roku, - obejmował 188 oczyszczalnie i korzystających z nich 964 mieszkańców, zadanie finansowane ze środków SAPARD;
  2. II etap - współfinansowany ze środków ZPORR przyczynił się do realizacji w 2005 roku budowy 201 oczyszczalni przydomowych z których korzysta 933 mieszkańców;
  3. III etap - do realizacji w 2008/9 roku obejmie ca 200 szt. oczyszczalni i korzystających z nich ca 725 mieszkańców;
  4. IV etap - przewidywany jako końcowy obejmie co najmniej 71 szt. oczyszczalni oraz co najmniej 243 mieszkańców.

Projekt polega na budowie indywidualnych przydomowych urządzeń do oczyszczania ścieków bytowo-gospodarczych, w których zastosowane zostaną bioreaktory RLM 4-6, RLM 7-10 w układzie o przepustowości do 1,5 m3/d.
Projektowane oczyszczalnie są biologicznymi urządzeniami do oczyszczania ścieków, w których ścieki są neutralizowane metodą niskoobciążonego osadu czynnego. Technologia ta i bioreaktory te posiadają Aprobatę Techniczną Instytutu Ochrony Środowiska.
Ponadto zastosowana technologia biologicznego oczyszczania ścieków z osadem czynnym gwarantuje otrzymanie parametrów oczyszczonych ścieków zgodnie z obowiązującymi normami na okres życia Projektu.
Projekt - indywidualne biologiczne przydomowe oczyszczalnie ścieków z osadem czynnym będzie funkcjonował w okresie długoterminowym - 30 lat. Beneficjent gmina Przesmyki będzie również właścicielem Projektu, natomiast użytkownikami oczyszczalni przydomowych będą gospodarstwa domowe (osoby fizyczne), z którymi są podpisane umowy użyczenia. Koszty związane z utrzymaniem i eksploatacją inwestycji ponosi użytkownik.

Rezultaty wdrożenia narzędzia
hspace=10

     Podane rezultaty dotyczą sytuacji po wykonaniu II etapu inwestycji budowy 201 oczyszczalni przydomowych w Gminie tzn. dla łącznie z I etapem (188 oczyszczalni) 389 oczyszczalni przydomowych w Gminie, a po zakończeniu Projektu dotyczą co najmniej 660 oczyszczalni.

  • liczba ścieków oczyszczonych w wyniku realizacji I i II etapu łącznie 62316.45 m3/rok w miejsce dotychczasowych 300 m3/rok (dane statystyczne z Gminy), a w wyniku realizacji całości Projektu - 125487 m3/rok;
  • zmniejszenie kosztów oczyszczania ścieków sanitarnych budynku do maksimum 384 zł/rok/budynek z obecnych 1564 zł/rok/budynek (teoretycznie, bo szamba są rozszczelnione ze względu na szczupłość budżetów domowych);
  • poziom sanitacji w stosunku do liczby mieszkańców po II etapie 50%, a po zrealizowaniu całości Projektu 75%;
  • obniżenie stężenia zanieczyszczeń w rozsączanych ściekach:
-BZTz 400 mg/l do poniżej 40 mg/l,
-NNH4 - z 80 mg/l do poniżej 6 mg/l,
-zawiesina ogólna - z 370 mg/l do poniżej 50 mg/l.
Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu
Są one zlokalizowane na gruntach prywatnych, przy domach mieszkalnych, należących do ich właścicieli. Z punktu formalno-prawnego Gmina ma podpisane umowy z właścicielami nieruchomości. Właściciel nieruchomości przyznaje inwestorowi prawo do dysponowania terenem niezbędnym do zrealizowania inwestycji polegającej na budowie indywidualnej biologicznej przydomowej oczyszczalni ścieków wykorzystującej metodę osadu czynnego. Ponadto Gmina podpisała również umowy użyczenia z ostatecznymi użytkownikami na bezpłatne używanie „indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków".
Użytkownicy z kolei zobowiązują się do użytkowania tych oczyszczalni zgodnie z przeznaczeniem i do udziału w kosztach inwestycji w wysokości 10% (ca 896.06 zł).

Finansowanie budowy oczyszczalni przydomowych jest bardzo korzystne. Pierwsze 188 szt oczyszczalni wybudowanych w 2004 r. współfinansowanych było ze środków przedakcesyjnych SAPARD. Następne 201 szt. w 2005 r. współfinansowanych ze środków strukturalnych ZPORR. Lączny koszt II etapu wyniósł 1.835.253,96 zł.
Inwestycja II etapu sfinansowana została :
-w 75% - środki unijne,
-w 10% - budżet Państwa
-w 10% - przyszli użytkownicy/właścicieleposesji
-w 5% - to środki budżetu gminy.
Taki montaż finansowy to interes dla każdej ze stron:
Właściciel posesji ma oczyszczalnię przydomową tańszą niż koszt budowy szamba, nie mówiąc o kosztach wywozu ścieków z szamba. 10% kosztów budowy jednej biologicznej oczyszczalni przydomowej to kwota 1.000 - 800 zł.
Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją
  1. budowa oczyszczalni przydomowych nie wymaga układania kilometrów sieci kanalizacyjnych na gruntach osób nie zainteresowanych inwestycją. Nie ma potrzeby przekonywać właścicieli gruntów nie zainteresowanych inwestycją, aby pozwolili ułożyć sieć na ich gruntach, ustalać i płacić odszkodowania, itp. Osób opornych jest coraz więcej szczególnie teraz, gdy prawo własności jest pierwszoplanowym prawem konstytucyjnym.W sytuacji budowy sieci wodociągowej, gdy nie ma innych rozwiązań, a „woda jest źródłem życia" dla wszystkich, prowadzenie sieci wodociągowej przez grunty osób nie zainteresowanych budową jest bardzo trudne, albo bardzo kosztowne. W przypadku budowy sieci kanalizacyjnej - problemy się mnożą. Choćby opłaty za lokalizację sieci w pasach drogowych.Budowa oczyszczalni przydomowych to inwestycja „przyjemna" do realizacji, bo Gmina, jako inwestor, ma do czynienia TYLKO z osobami zainteresowanymi budową oczyszczalni.
  2. Efekt ekologiczny uzyskuje się zaraz po zakończeniu budowy każdej oczyszczalni przydomowej. W przypadku budowy oczyszczalni zbiorczej, na efekt ekologiczny trzeba poczekać. Uzyskuje się go po wybudowaniu oczyszczalni zbiorczej, sieci kanalizacyjnej, oraz przykanalików. W przypadku niedostatku funduszy, inwestycja realizowana jest w dwóch lub trzech etapach. Proces długi i skomplikowany. W sytuacji prowadzenia sanitacji gminy poprzez budowę oczyszczalni przydomowych, efekty ekologiczne zwiększają się codziennie. Budowa jednej oczyszczalni przeciętnie trwa jeden dzień, a więc codziennie przybywa oczyszczonych ścieków - zmniejsza się ilość ścieków nieoczyszczonych.
  3. Biologiczna oczyszczalnia oczyszcza ścieki bytowe , a wodę pościekową można wykorzystać jako wodę gospodarczą - do podlewania krzewów, trawników, mycia sprzętu czy samochodów. A więc oszczędzamy wodę i koszty zakupu wody. Jest ona dwukrotnie wykorzystywana.
  4. Wybudowane oczyszczalnie jako własność Gminy, są oddawane w użyczenie użytkownikom - właścicielom posesji. To oni ponoszą koszty eksploatacji. Warunki korzystania z oczyszczalni określone w umowie użyczenia, Gmina nadzoruje. Obecnie oczyszczalnie są na gwarancji, a więc potencjalne problemy czy usterki usuwa wykonawca. Rozważamy utworzenie zakładu komunalnego, który będzie administrował oczyszczalnie.
  5. Koszt eksploatacji oczyszczalni to koszt zużycia energii elektrycznej niezbędnej do pracy sprężarki znajdującej się w oczyszczalni - napowietrzającej ścieki. Szacunkowy miesięczny koszt zużycia energii (36 - 40 kW) wynosi 10 - 15 zł. Nie kosztorysujemy pracy właściciela posesji przy nadzorze oczyszczalni. Z zawartej umowy wynika, że raz w tygodniu winien sprawdzić poprawność funkcjonowania wszystkich urządzeń, oraz raz na trzy miesiące wybrać utworzony osad (2-3 wiadra).
Potencjalni zainteresowani przy realizacji podobnych projektów powinni zwrócic uwagę na:
  1. wykonywanie wielowariantowych analiz realizacji projektu i poszukiwanie najlepszych rozwiązań systemowych pod względem technicznym i ekonomicznym z uwzględnieniem możliwości dochodowych mieszkańców,

  2. posiadanie oraz bieżąca aktualizacja planu perspektywicznego rozwoju gminy, wieloletnich programów związanych z realizacją zadań gminy oraz szczegółowych rozwiązań formalnoprawnych funkcjonowania projektu,

  3. przeprowadzanie konsultacji społecznych w fazie projektowania i realizacji projektu oraz angażowanie w proces inwestycyjny jego benificjetów,

  4. wykorzystywanie doświadczeń innych samorządów w zakresie korzystania z funduszy strukturalnych jak również stosowanych rozwiązań technologicznych,

  5. zabezpieczenie ryzyka utraty płynności finansowej poprzez właściwe prefinansowanie projektu,

  6. stałe aktualizowanie wiedzy o zasadach funkcjonowania funduszy unijnych.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych