Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
» Transport
» Gospodarka mieszkaniowa
» Gospodarka komunalna
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.508.668
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi techniczne : Transport
Likwidacja barier transportowych dla osób niepełnosprawnych

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Sosnowiec jest miastem, które zamieszkuje ponad 30 tys. osób z niepełnosprawnością, w tym szacuje się że ponad 50% osób posiada naruszenia sprawności organizmu, które mogą powodować trudności w poruszaniu się. Ponadto Sosnowiec jest miastem dość znacznie zurbanizowanym o dużej powierzchni, w którym komunikacja miejska autobusowa  nie jest w pełni dostosowana do przewozu osób niepełnosprawnych, a istniejąca komunikacja tramwajowa jest zupełnie niedostępna dla osób z dysfunkcjami narządu ruchu. Osoby o ograniczonej sprawności ruchowej mają o wiele mniejsze możliwości mobilności w życiu codziennym, w porównaniu ze sprawną częścią społeczności. Realizowany w latach 2002-2006 a następnie w latach 2007-2010 Program na Rzecz Osób Niepełnosprawnych uwzględnia szereg działań, których celem jest jak najmniejsza eliminacja osób niepełnosprawnych z życia codziennego, włączanie tych osób jak najszerzej w życie społeczne i gospodarcze. Założeniem jest, by tak wspomagać i organizować działania, by osoby te mogły np. podejmować pracę czy uczestniczyć w wydarzeniach w życiu miasta. Jednym z pomysłów, który pomógł ten cel osiągnąć, była organizacja transportu specjalistycznego, z którego osoby niepełnosprawne mogłyby korzystać w jak najbardziej dogodny dla siebie sposób. Dotychczasowe bowiem usługi przewozowe dla osób niepełnosprawnych były świadczone głównie przez korporacje taksówkowe. W związku z tym, że większość osób niepełnosprawnych nie należy do osób zamożnych, często usługi komercyjne były dla nich nieosiągalne. Z jednej więc strony ograniczony dostęp do usług komercyjnych ze względu na ich cenę, z drugiej strony autobusowy transport miejski nie w pełni dostosowany do potrzeb tych osób, ale i też dowożący w miejsce nie zawsze umożliwiające dotarcie do wyznaczonego celu.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

W wyniku przeprowadzonej analizy potrzeb osób z niepełnosprawnością w zakresie mobilności stwierdzono, że posiadany przez miasto tabor autobusowy i tramwajowy jest niewystarczająco dostępny, a ukształtowanie infrastruktury miasta w zakresie ciągów komunikacyjnych pieszych z kilkunastoma przejściami podziemnymi jest poważną barierą architektoniczną dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Pomimo działania na terenie miasta dużej liczby autobusów niskopodłogowych, podjęto decyzję dot. usprawnienia systemu transportu poprzez realizację niniejszego projektu. Wprowadzenie jednak takiego rozwiązania musiało być poprzedzone analizą, na ile takie rozwiązanie byłoby wykorzystywane i w jakim zakresie. W związku z tym wśród osób niepełnosprawnych korzystających z Punktu Konsultacyjnego na terenie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, przeprowadzona została ankieta, z pytaniem czy byliby zainteresowani takim rozwiązaniem. Zasadniczym pytaniem pojawiającym się wśród osób ankietowanych było jaka będzie odpłatność za taką usługę. Osoby niepełnosprawne w dużej części należą do osób mniej zamożnych, dlatego ten element był zasadniczym, który musiał być brany pod uwagę i określił sposób rozwiązania.  

Zdecydowano się na wybranie organizacji pozarządowej, która dysponowałby odpowiednim środkiem transportu, organizację wrażliwą społecznie oraz ustalenie ceny za usługę na poziomie minimalnym.

W celu wyboru najlepszego realizatora zadania Prezydent Miasta Sosnowca ogłosił konkurs adresowany do organizacji pozarządowych działających w obszarze pożytku publicznego dotyczący realizacji projektów w zakresie wsparcia integracji oraz codziennej egzystencji niepełnosprawnych mieszkańców Sosnowca poprzez stworzenie warunków do ich większej mobilności. Takie też rozwiązanie, by zadanie to wypełniała organizacja pozarządowa, jest wynikiem przyjętej przez Miasto koncepcji aktywnej współpracy z trzecim sektorem - w przyjętym rocznym programie współpracy miasta Sosnowca z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność w obszarze pożytku publicznego.

Na podstawie rozstrzygnięcia konkursu została wybrana organizacja pozarządowa, która jako jedyna posiadała specjalistyczny samochód do przewozu osób niepełnosprawnych. Realizatorem zleconego zadania jest Centrum Edukacji i Wychowania Młodzieży KANA.

Zostały wydrukowane informacje dostarczane osobom niepełnosprawnym „Sprawnie i wygodnie - Sosnowiec miastem bez barier transportowych", na których określony jest koszt przejazdu w dowolne miejsce - na terenie Sosnowca wynosi 5 zł, po przekroczeniu granicy miasta dodatkowo 0,50 zł/1 km. Ponadto, na ulotkach jest regulamin korzystania z przewozu, który m.in. zawiera takie informacje jak:   

  1. Z przewozu mogą korzystać osoby zameldowane na terenie Sosnowca i posiadające orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności I lub II stopnia.
  2. Przewóz osób funkcjonuje w dni robocze od 7.00 - 19.00. (obecnie, w  związku z ogromnym zainteresowaniem wydłużono godziny, w których realizowane są przewozy w ciągu tygodnia do 21.00, a w weekendy od 9.00 do 15.00)
  3. Pasażer ma prawo zabrać ze sobą bez uiszczenia dodatkowej opłaty jedną osobę towarzyszącą , bądź bagaż  nie większy niż 20x40x60 cm oraz przedmioty ułatwiające poruszanie się
  4. Pasażer ma prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy ze strony kierowcy przy wsiadaniu i wysiadaniu z pojazdu oraz przemieszczaniu się od drzwi budynku do pojazdu.

 

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu

Wdrożone rozwiązanie polega na zorganizowaniu specjalistycznego transportu osób niepełnosprawnych, adresowanego do osób ze znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności oraz dla dzieci. Przewozy realizowane są samochodem typu „bus", który przystosowany jest do przewozu osób niepełnosprawnych w tym również poruszających się przy pomocy wózków inwalidzkich. Przewozy odbywają się wg zasady „od drzwi do drzwi", a więc obsługa pojazdu służy pomocą pasażerom w dotarciu do celu podróży tj. np. przychodnia zdrowia, placówka handlowa, spotkanie towarzyskie, mieszkanie itp. - nie stwarza się ograniczeń co do celu wyjazdu. W okresie trzech lat realizacji projektu  wsparciem zostało objętych ponad 3,5 tys. osób (w tym ponad 1800 osób w 2009 r.). Usługa przewozowa realizowana jest 1 pojazdem i dostępna jest przez 7 dni w tygodniu, w dni robocze realizowana była w godzinach od 7.00 - 19.00, a w weekendy 9.00 - 15.00. Obecnie, w  związku z ogromnym zainteresowaniem wydłużono godziny, w których realizowane są przewozy w ciągu tygodnia do 21.00.

Przykładowo w jednym kwartale skorzystało 41 osób, ale osoby te łącznie korzystały 670 razy. Już teraz wiadomo, że ze względu na ogromną potrzebę konieczny byłby zakup drugiego samochodu przystosowanego do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Oprócz przewozów doraźnych realizowane są także przewozy abonamentowe - głównie dla dzieci niepełnosprawnych w wieku gimnazjalnym.

Bilans poniesionych nakładów i osiągniętych korzyści.

a) w aspekcie społecznym realizacja programu przyczynia się do zmniejszenia efektu marginalizacji osób niepełnosprawnych w społeczności lokalnej,

b) w aspekcie psychologicznym realizacja programu dowartościuje ludzi niepełnosprawnych poprzez umożliwienie im np.

  • kontynuowania edukacji
  • powrotu do życia zawodowego,
  • wykonywania niezbędnych, codziennych czynności życiowych,
  • zacieśnienia więzów społecznych co ma istotny wpływ na integrację niepełnosprawnych i sprawnych środowisk lokalnych,
c) w aspekcie organizacyjno - prawnym realizacja programu powoduje wypełnienie zadania własnego powiatu w zakresie wspierania osób niepełnosprawnych

Na realizację projektu przeznacza się z budżetu miasta się ok. 66 tys. zł  rocznie.

Zasady równości płci

Z racji założenia projekt adresowany jest do wszystkich osób z terenu gminy Sosnowiec. Nie ma ograniczeń związanych z płcią. Zasada równości płci jest realizowana.

Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim

Rozwiązanie, by transport dla osób niepełnosprawnych wypełniała organizacja pozarządowa, jest wynikiem przyjętej przez miasto koncepcji aktywnej współpracy z trzecim sektorem - w przyjętym rocznym programie współpracy miasta Sosnowca z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami prowadzącymi działalność w obszarze pożytku publicznego. W tym przypadku korzyści są wielowymiarowe. Miasto wypełnia zadanie własne powiatu w zakresie wspierania osób niepełnosprawnych, współpraca z organizacją pozarządową przy wypełnianiu tego zadania trwa już czwarty rok. Realizowane zadanie pokazuje, że było i jest ogromne zapotrzebowania na tego typu inicjatywę, a najważniejsi w tym wszystkim, czyli osoby niepełnosprawne, są w pełni zadowolone z usługi i usatysfakcjonowane. 

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Najważniejsze wydaje się oszacowanie potrzeb - w jakim wymiarze oraz zakresie realizowane mogłoby być zadanie i czy byłoby zainteresowanie wśród osób niepełnosprawnych taką usługą, na ile takie działanie trafi w oczekiwania środowiska i będzie realne w wykonaniu. Ważny element to cena, która nie powinna być barierą dla potencjalnych odbiorców.

Wdrażanie takiego projektu powinno być rozpatrywane także w świetle rozwiązań i udogodnień dla osób niepełnosprawnych w komunikacji miejskiej. Wydaje się jednak, że ze względu na założenie w realizowanym projekcie, czyli zasadę przewozu osoby „od drzwi-do drzwi" oraz możliwość uzyskania pełnej pomocy przez kierowcę - taka forma transportu będzie zawsze lepiej postrzegana i wyżej oceniana przez osoby korzystające z tych przewozów, a także częściej wykorzystywana niż komunikacja miejska, nawet dostosowana dla osób niepełnosprawnych. Bardzo istotne jest czy na terenie miasta działa taka organizacja pozarządowa, która mogłaby być wykonawcą tego typu usługi. Organizacja wrażliwa społecznie, z którą współpraca może być zawiązana w dłuższym czasie, organizacja do której zaufanie będą miały przede wszystkim osoby korzystające z jej usług, ale także i gmina, która podpisuje umowę na świadczenie określonej usługi.

W całym tym przedsięwzięciu bardzo ważne, choć trudne do oszacowania, wydają się płynące z niego korzyści społeczne, stworzenie warunków by osoby niepełnosprawne mogły uczestniczyć w życiu miasta, kontynuować edukację czy pracę zawodową, a także zintegrować się ze zdrową częścią społeczeństwa. Realizowany w Sosnowcu projekt pokazał, że inicjatywa jak najbardziej trafiła w oczekiwania i cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem, do tego stopnia, że byłoby uzasadnione uruchomienie drugiego takiego specjalistycznego „busa" do przewozu osób niepełnosprawnych.  

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych