Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
» Transport
» Gospodarka mieszkaniowa
» Gospodarka komunalna
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.508.599
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi techniczne : Transport
Optymalizacja zarządzania infrastrukturą drogową w małych i średnich miastach

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

O sytuacji, jaka miała miejsce przed wzięciem odpowiedzialności za wszystkie drogi w obrębie miasta Dzierżoniowa przez gminę, najlepiej może świadczyć uzasadnienie do Uchwały Rady Powiatu Dzierżoniowskiego z dnia 30.09.2008 r. o pozbawieniu dróg położonych w Dzierżoniowie statusu drogi powiatowej. (zał. nr 1) W uzasadnieniu czytamy, że większość z nich wymaga pilnego remontu, na drogach tych należy koniecznie odbudować chodniki, a na niektórych z nich wybudować ścieżki rowerowe. Skala zaniedbań, za które odpowiada w powszechnym odczuciu miasto, była bardzo duża. W niektórych miastach władze lokalne próbowały ten stan zmienić w drodze nacisku na instytucje powiatowe czy wojewódzkie, posuwano się nawet do wieszania transparentów informujących o tym, kto odpowiada za daną ulicę. W Dzierżoniowie wybrano drogę trudniejszą, ale pozytywną. Dzisiaj samorząd miejski realnie odpowiada za wszystkie drogi na swoim terenie, a co za tym idzie, ma faktyczny wpływ na ich stan techniczny i utrzymanie.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Podstawowy układ komunikacji drogowej w obszarze Dzierżoniowa tworzył system dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Na terenie gminy nie było dróg krajowych. Samorząd postawił sobie za cel doprowadzenie do sytuacji, aby za bieżące utrzymanie dróg odpowiadał jeden organ. Pierwszym krokiem w celu rozwiązania problemu, było zawarcie porozumień z województwem dolnośląskim oraz powiatem dzierżoniowskim w zakresie zimowego i letniego utrzymania dróg na terenie Dzierżoniowa. W dalszej kolejności można było realizować przejęcie dróg oraz zorganizować zarządzanie ich utrzymaniem.

I. Drogi powiatowe

Bardzo istotnym elementem działań było nieodpłatne przejęcie dróg powiatowych położonych na terenie miasta przez gminę. Nastąpiło to 01.01.2009 roku na podstawie art. 10 ust. 2 i 3 „Ustawy o drogach publicznych" (załącznik nr 6). Stało się to w wyniku pozbawienia dróg zarządzanych przez powiat tzw. kategorii dróg powiatowych, na podstawie Uchwały Rady Powiatu Dzierżoniowskiego (załączniki nr 1 i 2) w sytuacji jednoczesnego zaliczenia tych dróg do nowej kategorii - tzw. dróg gminnych przez Radę Miejską Dzierżoniowa (załącznik. nr 3). Zarządcą przejętych dróg stał się Burmistrz Dzierżoniowa. Koszty utrzymania byłych dróg powiatowych oszacowano na ok. 400 000 zł w 2009 roku, jednak gmina przewidywała również wpływy z przejętego majątku, pochodzące przede wszystkim z zajęcia pasa drogowego i opłat parkingowych.

Od początku 2009 r. w Dzierżoniowie występują więc już tylko drogi gminne, zapewniające obsługę komunikacyjną na obszarze miasta, uzupełnione drogami przejętymi od powiatu dzierżoniowskiego, które umożliwiają połączenia lokalne z miejscowościami położonymi na obrzeżach miasta o łącznej długości 71,9 km, a także z drogami wojewódzkimi o długości 11,2 km.

II. Drogi wojewódzkie

Drogi wojewódzkie stanowią kontynuację ciągów komunikacyjnych, łączących miasto i powiat ze stolicą województwa Wrocławiem, autostradą A - 4, lotniskiem, są też dogodnym połączeniem mieszkańców Wrocławia z ośrodkami turystycznymi, cechują się więc największym w mieście natężeniem ruchu. Porozumienie „W sprawie powierzenia zadań w zakresie letniego i zimowego utrzymania dróg wojewódzkich" zawarto z województwem dolnośląskim na 3 lata od 01.04.2008 r. do 31.03.2011 r. Zgodę na zawarcie porozumienia udzieliły na podstawie odpowiednich uchwał samorządy miasta i województwa (załączniki nr 4 i 5). Porozumienie zostało oparte o zapisy „Ustawy o drogach publicznych" (załącznik nr 6). Przedmiotem porozumienia było przejęcie kompetencji i praw przez gminę na:

1. drogach wojewódzkich w zakresie:

  • utrzymania nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą
  • wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających,
  • przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników,
  • sadzenie, utrzymanie oraz usuwanie drzew i krzewów oraz pielęgnacja zieleni w pasie drogowym

2. drogowych obiektach inżynierskich w zakresie:

  • utrzymania przepustów o średnicy do ø 60 cm;
  • utrzymania nawierzchni na mostach i wiaduktach drogowych, estakadach oraz kładkach pod nadzorem Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu.

Porozumienie szczegółowo określało wykaz zadań letniego oraz zimowego utrzymania dróg wraz z nadanym im standardem, a także zasady odśnieżania i usuwania tzw. śliskości zimowej.

Utrzymaniem konstrukcji drogowych obiektów inżynierskich na całej sieci dróg wojewódzkich zajmuje się zgodnie z porozumieniem Dolnośląska Służba Dróg i Kolei we Wrocławiu, jednak w uzasadnionych przypadkach - na wniosek skierowany przez „Przejmującego"- Burmistrza Dzierżoniowa, może ona wyrazić zgodę na realizację zadania o charakterze remontowym przez gminę (w ramach środków z dotacji celowej), pod warunkiem, że nie wpłynie to na jakość prowadzenia robót utrzymaniowych.

W zakres porozumienia wchodzi również kwestia udostępniania danych technicznych przejmowanych dróg wojewódzkich przez Dolnośląską Służbę Dróg i Kolei we Wrocławiu. Istotnym elementem jest też zapis o współdziałaniu organów samorządu gminnego i wojewódzkiego w prowadzeniu postępowania, dotyczącego ustalenia odpowiedzialności zarządcy drogi.
Drogi wojewódzkie są ubezpieczane od odpowiedzialności cywilnej zarządcy drogi przez Dolnośląską Służbę Dróg i Kolei we Wrocławiu, a treść polis jest udostępniana gminie.

Zgodnie z literą porozumienia jego wykonanie, jak również administrowanie pasem drogowym dróg wojewódzkich nadal prowadzone będzie przez Dolnośląską Służbę Dróg i Kolei we Wrocławiu - DSDiK. Zadania przekazane niniejszym porozumieniem „Przejmującemu"- realizuje Burmistrz Dzierżoniowa.

Na realizację zadań wynikających z porozumienia Dzierżoniów („Przejmujący") otrzymał dotację celową od samorządu województwa w roku 2008 w kwocie 132.300 zł. W latach 2009 i 2010 przewidziano odpowiednio dotację w kwotach po 176.400 zł, corocznie zwiększanych o średnioroczny wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych.

Na mocy tego porozumienia Burmistrz Dzierżoniowa uzyskał więc skuteczny instrument dający gminie możliwość zarządzania bieżącym utrzymaniem dróg wojewódzkich.

Rezultaty wdrożenia narzędzia
Celem podjętych przez samorząd Dzierżoniowa działań było doprowadzenie do sytuacji, w której za utrzymanie dróg odpowiadałby jeden organ, podobnie jak jest to w miastach na prawach powiatu. Cel ten osiągnięto przejmując drogi powiatowe i podpisując stosowne porozumienie z samorządem województwa. Dzisiaj gmina odpowiada za wszystkie drogi na swoim terenie. Obecnie jest więc w gminie jeden gospodarz, który remontuje ulice i chodniki, utrzymuje pasy zieleni przy drogach, a w zimie odśnieża i usuwa błoto pośniegowe. Pozwala to na precyzyjne zaplanowanie i w konsekwencji racjonalne wydawanie środków na utrzymanie dróg. Oprócz efektu organizacyjnego i ekonomicznego osiągnięto również ważny efekt wizerunkowy. Jednakowa dbałość o wszystkie drogi w mieście znacznie poprawia obraz samorządu w oczach mieszkańców, którzy w większości nie rozumieli, dlaczego niektóre ulice w ich mieście były inaczej traktowane i od dawna ich nie remontowano.
Zasady równości płci

Program ten jest projektem neutralnym, nie naruszającym zasad równości w dostępie kobiet i mężczyzn do usług publicznych. Nie tylko nie pogłębia on różnic, ale bezpośrednio wpływa na poprawę jakości życia mieszkańców. Efekty działań w zakresie poprawy jakości infrastruktury drogowej poprzez remonty ulic i chodników, odśnieżanie i usuwanie błota pośniegowego ułatwiają życie mieszkańcom, poprawiając nie tylko komfort ale i bezpieczeństwo, zarówno kierowców codziennie dojeżdżających swoim samochodem do pracy, jak i pieszych użytkowników dróg.

Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim

Ze względu na specyfikę usługi, nie występuje wprost przy jej realizacji sformalizowana współpraca z organizacjami społecznymi i społecznościami lokalnymi. Jednak nie sposób przecenić bardzo istotnych walorów, jakie dla lokalnej społeczności ma poprawa jakości infrastruktury drogowej miasta.

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Problem z utrzymaniem dróg powiatowych i wojewódzkich na swoim terenie ma wiele średnich i małych miast.. W Dzierżoniowie rozwiązano go w sposób kompleksowy. Powoduje to wprawdzie dodatkowe obciążenia finansowe dla miasta, nie w pełni kompensowane przez uzyskiwaną dotację, ale pozwala na racjonalne zarządzanie drogami na swoim terenie i planowanie środków na ten cel. Poprawia też wizerunek samorządu gminnego, a przede wszystkim wpływa na poprawę bezpieczeństwa użytkowników miejskich dróg

Co trzeba zrobić, żeby skutecznie porozumieć się z samorządem województwa w celu przejęcia zadań w zakresie utrzymania dróg wojewódzkich? Należy przede wszystkim:

  1. Podpisać list intencyjny;
  2. Wynegocjować treść porozumienia zgodny z ustawą o drogach publicznych;
  3. Podjąć stosowne uchwały organów stanowiących stron porozumienia;
  4. Zawrzeć porozumienie;
  5. Zabezpieczyć sobie w miarę możliwości stosowną dotację na realizację zadań określonych w porozumieniu.

A jakie kroki należy uczynić chcąc przejąć drogi powiatowe? W szczególności:

  1. Podjąć negocjacje w sprawie przejęcia dróg na majątek gminy;
  2. Podjąć stosowne uchwały organów stanowiących;
  3. Sporządzić protokół przejęcia - przekazania.

Samorząd Dzierżoniowa należy do grupy gmin, które zarządzanie infrastrukturą gminy postrzegają analogicznie do zarządzanie dużym przedsiębiorstwem. Rezultatem takiego podejścia jest szereg nowatorskich i odważnych przedsięwzięć, do których należy autorski projekt efektywnego zarządzania drogami położonymi w obrębie miasta, godny szczególnego polecenia i replikacji, tym bardziej, że jest rozwiązaniem prostym, skutecznym, a możliwe do uzyskania efekty są widoczne w stosunkowo krótkim okresie.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych