Strona główna
Usługi społeczne
Usługi techniczne
» Transport
» Gospodarka mieszkaniowa
» Gospodarka komunalna
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.530.448
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi techniczne : Transport
Świadczenie specjalistycznych usług transportowych dla niepełnosprawnych mieszkańców miasta

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Wychodząc na przeciw potrzebom osób niepełnosprawnych dotyczącym ich aktywizacji w życiu społecznym, a także biorąc pod uwagę wzrost liczby osób z niepełnosprawnością ruchową na rynku pracy, w Opolu podjęto działania mające na celu poprawę komfortu życia. Do września 2007 roku osoby niepełnosprawne  miały ograniczone możliwości korzystania z transportu specjalistycznego.

Utworzony w 2006 roku Ośrodek Informacji dla Osób Niepełnosprawnych, znajdujący się w strukturze Wydziału Polityki Społecznej Urzędu Miasta Opola zwrócił się do organizacji pozarządowych oraz do Powiatowej Społecznej Rady do Spraw Osób Niepełnosprawnych przy Prezydencie Miasta Opola w celu poznania opinii dotyczącej celowości prowadzonych specjalistycznych usług transportowych.

Miasto Opole do 2007 roku nie dysponowało szczegółowymi danymi na temat populacji osób niepełnosprawnych, poszczególne organizacje i instytucje posiadały szczątkowe dane, które nie obrazowały rzeczywistej liczby niepełnosprawnych oraz ich potrzeb. 

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Realizowany program „Świadczenie usług transportowych dla niepełnosprawnych mieszkańców Opola mających trudności w poruszaniu" jest integralną częścią działań wpisanych w Miejskim programie działań na rzecz osób niepełnosprawnych w mieście Opolu w latach 2007 - 2010 oraz w latach 2011 - 2015 (patrz - Załącznik), jak również w Harmonogramie działań na rzecz osób niepełnosprawnych na każdy rok, przyjęty do realizacji Zarządzeniem Prezydenta Miasta.

Miejski program działań na rzecz osób niepełnosprawnych jest dokumentem służącym realizacji polityki społecznej, celem programu jest zwiększenie udziału osób niepełnosprawnych w życiu społecznym i gospodarczym miasta poprzez wyrównywanie ich szans w korzystaniu z praw i obowiązków, jakie przysługują innym mieszkańcom miasta.

W programie wyznaczono cele operacyjne, które wpłynęły na jakość podejmowanych działań:

  • diagnoza problematyki niepełnosprawności w odniesieniu do mieszkańców miasta
  • kształtowanie i rozwijanie świadomości społecznej w zakresie dostrzegania i rozumienia problemów osób niepełnosprawnych,
  • zwiększenie dostępu do zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze i sprzęt rehabilitacyjny,
  • likwidacja barier architektonicznych, technicznych, transportowych oraz komunikacyjnych,
  • wyrównywanie szans w dostępie dzieci i młodzieży niepełnosprawnej do nauki,
  • zapewnienie dostępu do dóbr i usług umożliwiających pełne uczestnictwo w życiu społecznym,
  • zapewnienie osobom niepełnosprawnym pełnego dostępu do rehabilitacji społecznej, kultury, sportu, rekreacji i turystyki,
  • zwiększenie aktywności zawodowej osób niepełnosprawnych,
  • współpraca z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych.

Ogółem szacuje się, że problem dotyczy bezpośrednio ponad 10% mieszkańców miasta.

Utworzona baza danych usprawniła prawidłową realizacje zadań, umożliwiła także rozpoznanie rzeczywistych potrzeb niepełnosprawnych i ich rodzin. Stanowi też aktualną informację na temat form pomocy oraz instytucji, od których takiej pomocy można oczekiwać.  

Zgodnie z zasadą nr 5 Standardowych Zasad Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych (przyjętych przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych) dostępność do środowiska fizycznego jest jednym z kluczowych obszarów równoprawnego uczestniczenia osób niepełnosprawnych we wszystkich sferach życia społecznego. Bariery funkcjonalne to brak dostępności lub utrudnienie w korzystaniu z przestrzeni życiowej, na którą składa się między innymi transport. Jego udostępnienie jest warunkiem integracji społecznej osób niepełnosprawnych.

Adresatami projektu są osoby niepełnosprawne w stopniu znacznym i umiarkowanym mające problemy z poruszaniem się poprzez swoje ograniczenia zdrowotne, nie mogące samodzielnie korzystać ze środków komunikacji publicznej.

Likwidacja barier transportowych poprzez dostosowanie transportu do potrzeb osób niepełnosprawnych oraz zorganizowanie specjalistycznych usług transportowych tych osób jest jednym z zadań priorytetowych polityki społecznej w mieście.

Przyjęty program na lata 2007 - 2010 służy wyrównywaniu szans osób niepełnosprawnych, aby miały możliwość pełnej integracji ze społeczeństwem. Jednym z najważniejszych celów określonych w polityce społecznej na rzecz osób niepełnosprawnych jest przestrzeganie praw osób niepełnosprawnych we wszystkich obszarach życia. Przestrzeganie tych praw to nie tylko informowanie o przysługujących uprawnieniach, ale i działania, które prowadzą do integracji poprzez uczestnictwo w życiu społecznym.

Uprawionymi do korzystania z usług transportowych są w pierwszej kolejności osoby poruszające się na wózkach inwalidzkich, z widoczną dysfunkcją ruchu oraz osoby niezdolne do samodzielnego poruszania się i korzystania ze środków komunikacji miejskiej. Zamówienia usług transportowych dokonuje się na podstawie dokumentów uprawniających tzn.: orzeczenie Komisji ds. Inwalidztwa; orzeczenie lekarza orzecznika ZUS lub orzeczenie Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Pierwszego zamówienia dokonuje się z aktualnymi dokumentami osobiście lub przez osobę upoważnioną, kolejne zamówienia odbywają się telefonicznie lub drogą elektroniczną, w ciągu tygodnia od poniedziałku do piątku w godz. od 8.00 do15.00. W przypadku dojazdu do pracy należy przedłożyć zaświadczenie z zakładu pracy o zatrudnieniu,  na uczelnie  lub do szkoły potrzebne jest zaświadczenie o kontynuowaniu nauki, w przypadku zabiegów i zająć terapeutycznych należy dołączyć skierowanie na zabiegi. Transport odbywa się tylko w obrębie miasta, a cel podróży nie może być zmieniony w trakcie realizacji usługi. Koszt przejazdu w jedną stronę wynosi 2,30 zł, opiekun osoby niepełnosprawnej ma prawo do bezpłatnego korzystania z przejazdu, tylko na odcinku jazdy z osobą niepełnosprawną (Regulamin transportu osób niepełnosprawnych, a także formularze dofinansowania świadczenia i zamówienia transportu znajdują się w załącznikach) .

Prowadzone świadczenia sa zgodne ze Strategią integracji i polityki społecznej dla miasta Opola na lata 2004 - 2015 przyjętą uchwałą Nr XXVIII/236/04 Rady Miasta Opola z dnia 29 marca 2004 r. Uchwałą nr XIX/179/07 Rady Miasta Opola z dnia 25 października 2007 r. został uchwalony „Miejski Program działań na rzecz osób niepełnosprawnych w mieście Opolu w latach 2007 - 2010", który szczegółowo określa realizację zadań polityki społecznej.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

Pomoc osobom niepełnosprawnym w pokonywaniu barier wynikających z trudności w samodzielnym docieraniu do miejsc takich jak praca, szkoła, poradnie, ośrodki rehabilitacyjne i inne placówki, była priorytetem do wprowadzenia opisanej praktyki. Przed 2007 rokiem miasto Opole nie miało specjalistycznej oferty transportowej dla osób z niepełnosprawnością ruchową. Sygnały dochodzące z ośrodków pomocy i organizacji pozarządowych wymusiły na władzach miasta podjęcie kroków, które umożliwiły dotarcie do miejsc realizacji potrzeb życiowych, a także umożliwiły korzystanie z oferty kulturalnej i udział w imprezach integracyjnych i sportowych.

Osiągnięte korzyści w wymiarze instytucjonalnym związane są z podjęciem dodatkowego zadania przez pracowników Ośrodka Informacji. Uzyskano sprawną i profesjonalną obsługę osób niepełnosprawnych, co wpłynęło na pozytywny wizerunek Urzędu Miasta. W wymiarze politycznym przekonano radnych i władze miasta do potrzeby zorganizowania specjalistycznego transportu i finansowania tego działania ze środków budżetowym miasta.

Urząd Miasta Opola wziął udział w konkursie pt. „Samorząd Równych Szans" zorganizowanym przez Fundację Instytut Rozwoju Regionalnego przy wsparciu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Nagroda przyznawana jest za najlepsze praktyki jednostek samorządu terytorialnego w zakresie polityki na rzecz osób niepełnosprawnych. Celem inicjatywy było wsparcie samorządów w zakresie prowadzenia polityki na rzecz osób niepełnosprawnych tak, by umożliwić jak najszersze włączenie tej grupy osób we wszystkie dziedziny życia. Miasto Opole otrzymało tytuł „Samorząd równych szans 2009" za zadania podejmowane na rzecz osób niepełnosprawnych.

Najważniejszą korzyścią jest to, że spełniły się oczekiwania osób niepełnosprawnych mających trudności w poruszaniu. Beneficjenci projektu wysoko oceniają jakość, punktualność i rzetelność osób zaangażowanych w wykonanie usługi.

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu

Miasto zarezerwowało środki finansowe w budżecie na działalność specjalistycznych usług transportowych po zapoznaniu się z opiniami i na wniosek Wydziału Polityki Społecznej. Koszty poniesione na obsługę projektu wyniosły w 2007 roku 19.716 zł (za dwa miesiące, praktyka była realizowana od października 2007); w 2008 r. - 125.698 zł oraz w 2009 r. - 141.815 zł.

Wysokość środków finansowych zabezpieczających realizację zadania ustalono na podstawie sporządzonej kalkulacji, która uwzględniała między innymi koszty eksploatacyjne samochodu, koszty wynagrodzenia i składek ZUS, dzienną ilość kilometrów, cenę paliwa, ilość dni świadczenia usługi. Kalkulacja kosztów posłużyła do ustalenia wynagrodzenia za każdy dzień świadczenia usługi, wynegocjowanej w przetargu tak, by można było określić koszty miesięczne (w 2010 roku była to stawka 350zł /dzień).

Prowadzenie projektu nie przynosi zysków finansowych. Odpłatność pobierana zgodnie z regulaminem jest symboliczna (miasto pokrywa 99% kosztów usługi; szacuje się wpływy pasażerów na kwotę ok. 600 zł, przy wydatku gminy 10 tys. zł).

Zasady równości płci

Projekt nie narusza zasad równego traktowania kobiet i mężczyzn. Pomoc Społeczna jest dziedziną, którą w większości zajmują się kobiety. Wśród stanowisk kierowniczych, pracowników administracji, szanse płci są wyrównane i nie zauważono dominacji, którejkolwiek grupy.

Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim

Projekt  zakłada współpracę z wieloma instytucjami. Na szczególne wyróżnienie za dobrą współpracę zasługują Wojewódzkie Towarzystwo Walki z Kalectwem w Opolu oraz Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie, które to instytucje wraz z Wydziałem Polityki Społecznej UM w Opolu organizują już od 2000 roku Opolskie Dni Osób Niepełnosprawnych pod patronatem Prezydenta Miasta. Celem tej imprezy jest zaprezentowanie potencjalnych możliwości i umiejętności środowiska osób niepełnosprawnych z miasta Opola i województwa opolskiego. Na X Opolskie Dni Osób Niepełnosprawnych, które oidbyły się  w 2010 roku złożły się: spartakiada  osób niepełnosprawnych; „Jarmark niezwykłości"; wystawa sprzętu rehabilitacyjnego i ortopedycznego; wystawa samochodów przystosowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych; forum medyczne. Działaniom tym towarzyszyły występy artystyczne.

Spotkania takie wpływają na zmianę społecznego sposobu myślenia, rozumienia i akceptację wobec osób dotkniętych niepełnosprawnością. W tym celu też opracowano liczne ulotki, broszury, prowadzone są programy w mediach lokalnych, wdrażane są w szkołach programy wychowawcze, mające na celu uwrażliwienie i poznanie świata niepełnosprawnych.    

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Celem programu było stworzenie kompleksowego systemu poprawy sytuacji życiowej osób niepełnosprawnych w społeczności lokalnej. Projekt promuje w szczególności aktywizację zawodową osób niepełnosprawnych poprzez wprowadzenie zmian w sposobie obsługi niepełnosprawnego odbiorcy usług publicznych.

Cele i zadanie programu powinny wynikać z przygotowania rzetelnej diagnozy problemów.

Program powinien być wdrożony przy współudziale wszystkich instytucji i organizacji pozarządowych. Aby uzyskać wymierne korzyści praktyka powinna mieć charakter ciągły, w związku z powyższym najlepszym rozwiązaniem jest korzystanie z różnych źródeł finansowania, w tym również z funduszy unijnych.

Projekt zasługuje na uwagę i wart jest polecenia innym samorządom, które do tej pory jeszcze nie wprowadziły podobnych działań.  

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych