Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego (gminach i powiatach)
Strona główna
Usługi społeczne
» Kultura
» Pomoc społeczna
» Oświata
» Ochrona zdrowia
» Sport i rekreacja
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.405.516
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.


 Usługi społeczne : Gospodarka komunalna
Rewitalizacja Wyspy Młyńskiej - przykładem zagospodarowania historycznej przestrzeni śródmiejskiej wraz z jej adaptacją na potrzeby kultury i lokalnej przedsiębiorczości

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem
Wyspa Młyńska stanowiła w przeszłości cenne zaplecze gospodarcze miasta. W okresie od XVI do XVIII w. na wyspie działała jedna z największych mennic w kraju (mennica królewska, a później państwowa). Od XVIII w. do lat 70 – tych XX w. wyspa była ważnym ośrodkiem przemysłu młynarskiego. W latach 70 – tych po zamknięciu ostatnich zakładów powstała koncepcja stworzenia na wyspie zespołu muzealnego. Rozpoczęto prace rewaloryzacyjne i adaptacyjne, jednak środków starczyło jedynie na kilka lat i pracę przerwano. Od tego momentu następuje degradacja wyspy i znajdujących się na niej budynków. W wyniku przekształceń własnościowych wyspa staje się własnością miasta. Po latach zapomnienia, niszczejący teren w środku miasta nareszcie zyskuje gospodarza. Powstaje koncepcja rewitalizacji całego obszaru.
Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

     W 2004 roku władze Bydgoszczy przygotowały program zmierzający do kompleksowej odnowy Wyspy Młyńskiej i nadania jej nowych funkcji urbanistycznych. „Rewitalizacja zasobów kulturowych i przyrodniczych Wyspy Młyńskiej i jej najbliższego otoczenia” postawiła sobie za cel przekształcenie zdegradowanego poprzemysłowego terenu w przestrzeń kultury, rekreacji i turystyki. Program zakładał zachowanie wyjątkowego historycznego charakteru Wyspy Młyńskiej z uwzględnieniem wymogów i potrzeb współczesności. Przewidziano wykonanie prac z zakresu renowacji i adaptacji zabytkowej architektury, infrastruktury technicznej i komunikacyjnej oraz infrastruktury rekreacyjnej i sportowej. Podstawą dla realizacji programu stanowiły uchwalone przez Radę Miasta w 2005 roku: Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy i następnie w 2009 roku zaktualizowany Lokalny Program Rewitalizacji dla miasta Bydgoszczy na lata 2007 – 2015.

     Ze względu na szeroki zakres zaplanowanych zadań oraz wysoki koszt całego przedsięwzięcia realizację programu w latach 2006-2012 przewidziano w ramach czterech projektów:
1. Rewitalizacja Wyspy Młyńskiej na cele rozwoju przedsiębiorczości (2006- 2007).
2. Renowacja obiektów dziedzictwa kulturowego na terenie Wyspy Młyńskiej w Bydgoszczy (2007-2009).
3. Budowa infrastruktury rekreacyjnej Wyspy Młyńskiej i jej najbliższego otoczenia (2008-2011).
4. Rewitalizacja zdegradowanych terenów sportowych na terenie Wyspy Młyńskiej (2011-2012).
W ramach programu w 2007 roku wykonano sieci gazowe, zaś w latach 2008-2009 sieci wodociągowe, sanitarne i elektroenergetyczne na obszarze wyspy.

     REWITALIZACJA WYSPY MŁYŃSKIEJ NA CELE ROZWOJU PRZEDSIĘBIORCZOŚCI (2006-2007)

     Projekt polegał na renowacji i adaptacji zabytkowego, niemal całkowicie zdewastowanego budynku przy ul. Mennica 6. W lutym 2008 r. rozpoczyna w nim działalność Centrum Pracy i Przedsiębiorczości - organizuje szkolenia, warsztaty i sympozja dla biznesmenów oraz pokazowe lekcje przedsiębiorczości dla uczniów. (szczegółowy opis Centrum w tym serwisie). W ramach projektu powstają ponadto trzy stylizowane kładki piesze, poprawiające dostęp do wyspy oraz zespół basenów parkowych odtwarzających historyczne Międzywodzie (patrz załączniki).

     RENOWACJA OBIEKTÓW DZIEDZICTWA KULTUROWEGO NA TERENIE WYSPY MŁYŃSKIEJ W BYDGOSZCZY (2007- 2009)

     Projekt ten był najważniejszym elementem rewitalizacji wyspy. Polegał na renowacji oraz adaptacji dla funkcji muzealnych pięciu zabytkowych budynków dla potrzeb Muzeum Okręgowego im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, samorządowej instytucji kultury miasta nad Brdą.

     Czerwony Spichrz staje się nowoczesnym, interaktywnym Muzeum Sztuki z trzema poziomami przestrzeni ekspozycyjnych oraz magazynami zbiorów , pracowniami naukowymi i edukacyjnymi. W Domu Młynarza rusza centrum informacyjno-recepcyjne zespołu muzealnego. Z kolei w budynku przy ul. Mennica 7 powstaje Dom Wyczółkowskiego, z przestrzenią wystawienniczą, magazynami zbiorów, pracowniami naukowymi i edukacyjnymi. Prezentowana jest w nim  twórczość patrona Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy. Biały Spichrz zajmuje Muzeum Archeologii, do którego eksponatów dostarczają trwające prace budowlane. Natomiast budynek przy ul. Mennica 4 otwiera swoje drzwi na Europejskie Centrum Pieniądza - miejsce organizacji wystaw numizmatycznych, gromadzenia i przechowywania zbiorów, prowadzenia działalności naukowej i edukacyjnej (patrz załączniki).

     BUDOWA INFRASTRUKTURY REKREACYJNEJ WYSPY MŁYŃSKIEJ I JEJ NAJBLIŻSZEGO OTOCZENIA (2008 – 2011)

     Trzyletni projekt polegał na renowacji zabytkowej drogi, budowie amfiteatru, budowie placu zabaw, zagospodarowaniu terenów zielonych oraz odbudowie nabrzeży. Wyspa stała się przestrzenią rekreacji i rozrywki, atrakcyjną dla dorosłych i dzieci, z placem zabaw oraz przestrzenią zieleni.
W ramach inwestycji zrealizowano:
a) roboty drogowe – odtworzenie ulicy Mennica (ok. 6.000m2);
b) roboty instalacyjne:
- kanalizacja deszczowa w ulicy Mennica (ok.350mb);
- instalacje wodociągowe (osiem punktów wodomierzowych na terenie polany oraz pięć punktów do podlewania na terenie Wyspy);
- odwodnienie polany;
c) sieci elektroenergetyczne – zasilanie i oświetlenie ścieżek, nabrzeży;
d) roboty hydrotechniczne – przebudowa nabrzeży Brdy i Brdy Młynówki (ok. 1.300mb);
e) roboty budowlane i instalacyjne związane z wykonaniem ustępu publicznego oraz amfiteatru (ok.300 miejsc);
f) roboty budowlane i instalacyjne związane z wykonaniem budynku rozdzielni elektrycznych;
g) ścieżki rowerowe, ciągi piesze, pieszo-jezdne na terenie Wyspy Młyńskiej oraz na nabrzeżu im. Prezydenta Narutowicza;
h) plac zabaw dla dzieci (ok. 500m2 powierzchni zabawowej o nawierzchni elastycznej)
i) małą architekturę: pomosty na nabrzeżach, altanę przy placu zabaw, ławki, pergole, śmietniki, maszty, stojaki na rowery, oznakowanie kierunkowe budynków muzealnych;
j) zieleń (łącznie teren ok. 6.22 ha).

     REWITALIZACJA ZDEGRADOWANYCH TERENÓW SPORTOWYCH NA TERENIE WYSPY MŁYŃSKIEJ (2011 – 2012)

     Elementami przedsięwzięcia jest budowa: przystani jachtowej z bazą noclegową, niezbędnej infrastruktury oraz zjazdów z ul. Tamka  i stanowi IV etap inwestycji. Do końca 2011 roku zrealizowano roboty budowlano-montażowe stanu surowego. Wykonano konstrukcje żelbetowe budynków, montowany jest dach i pokrycie dachowe.

     Przystań jachtowa składać się będzie z kompleksu połączonych ze sobą dwóch budynków, z których:
- jeden (dwukondygnacyjny) stanowić będzie część treningową z zapleczem magazynowym (pomieszczenia: magazyny dla 101 jednostek pływających w tym: 16 łodzi wiosłowych i 5 motorowych; 80 kajaków sportowych i turystycznych, warsztat naprawczy, szatnie, zespoły sanitarne, sala sportowa, sauna, gabinet masażu, sala dydaktyczna dla prowadzenia zajęć teoretycznych),
- drugi (czterokondygnacyjny) mieścić będzie pokoje noclegowe (22 pokoje 2-osobowe w tym dwa przystosowane dla osób niepełnosprawnych) oraz salę gastronomiczną. Ponadto przewidziana jest część biurowo - administracyjna.

     Zabudowę charakteryzują:
- powierzchnia terenu inwestycji : 33.908 m2
- powierzchnia zabudowy : 1.065 m2
- powierzchnia użytkowa : 1.987 m2
- kubatura : 6.755,8 m3.

     W ramach przystani przewidziane jest również:
- wykonanie chodników, miejsc parkingowych (5 miejsc), zjazdu z ulicy Tamka, dojść pieszych, kładek pieszych nad przepławką dla ryb,
- wykonanie pomostów spacerowych oraz pomostu cumowniczego, który będzie miał długość 78m (12 jednostek cumowanych wzdłuż pomostu od mostu Solidarności do jazu ulgowego), a także wykonanie ochronnych dalb w korycie rzeki,
- wykonanie umocnień nabrzeży (prawy brzeg Brdy) od mostu Solidarności do Młynów Rothera,
- roboty pogłębiarskie,
- remont przepławki dla ryb.

     Przewidziano również zakup pierwszego wyposażenie obiektu (poza umową z wykonawcą robót budowlano-montażowych): meble hotelowe, biurowe, recepcyjne, regały magazynowe, tekstylia hotelowe, telewizory hotelowe, sprzęt komputerowy i nagłaśniający do sali dydaktycznej, wyposażenie siłowni: ergometry kajakowe i wioślarskie, wyposażenie warsztatu naprawczego łodzi, wyposażenie odnowy biologicznej, sprzęt rekreacyjny: kajaki, łodzie, rowery itp.

Rezultaty wdrożenia narzędzia
Dzięki zrealizowanym inwestycjom teren Wyspy Młyńskiej stał się wizytówką dynamicznie rozwijającej się Bydgoszczy. Utworzono enklawę w środku miasta, gdzie na niewielkim obszarze znajdują się tereny rekreacyjne dla dzieci i dorosłych, muzea i obiekty wystawiennicze. Wyspa stała się swoistym centrum kulturalnym i miejscem spacerów i wypoczynku mieszkańców.
W efekcie:
– ochroniono i odtworzono historyczne wartości sześciu zabytkowych budynków z zespołu architektury przemysłowej Wyspy Młyńskiej,
– poprawiono jakość infrastruktury kultury i zapewniono bezpieczeństwo użytkowania obiektów użyteczności publicznej dla potrzeb muzealnych (bezpieczeństwo osób i zbiorów),
– stworzono warunki profesjonalnego gromadzenia dóbr kultury , ich przechowywania i udostępniania,
– stworzono nowoczesną infrastrukturę rekreacyjną i sportową,
– Bydgoszcz wzbogaciła się o kluczowy produkt turystyki, zyskała na atrakcyjności.
Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu
Koszty całego przedsięwzięcia, zaplanowanego na lata 2006-2012, były możliwe do poniesienia, dzięki realizacji zadań w ramach czterech projektów:
1. Rewitalizacja Wyspy Młyńskiej na cele rozwoju przedsiębiorczości (2006- 2007) kosztowała 12.107.333 zł, z czego 2.307.000 zł pochodziło ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
2. Renowacja obiektów dziedzictwa kulturowego na terenie Wyspy Młyńskiej w Bydgoszczy (2007-2009) kosztowała 21.191.965 zł, z czego 9.544.364 zł stanowiło dofinansowanie z Mechanizmu Finansowego EOG.
3. Budowa infrastruktury rekreacyjnej Wyspy Młyńskiej i jej najbliższego otoczenia (2008-2011) kosztowała 29.697.157 zł z czego kwota 16.046.063 zł to kwota z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego.
4. Rewitalizacja zdegradowanych terenów sportowych na terenie Wyspy Młyńskiej (2011-2012) posiada budżet w kwocie 21.021.757 zł, z czego miasto uzyskało dofinansowanie ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego nw wysokości 7,8 mln zł.
Zasady równości płci
Program ten jest projektem neutralnym, nie naruszającym zasad równości w dostępie kobiet i mężczyzn do usług publicznych. Jego realizacja bezpośrednio wpływa na poprawę jakości życia mieszkańców gminy bez względu na płeć.
Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim
Przy realizacji programu, z uwagi na jego techniczny charakter, nie występuje zinstytucjonalizowana współpraca ze społeczeństwem obywatelskim.
Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

     Dla wielu polskich miast tereny nadbrzeżne, zazwyczaj zdewastowane, słabo zagospodarowane, stanowią poważny, wielekroć lekceważony problem. W Bydgoszczy opracowano spójną koncepcję, którą miasto realizuje konsekwentnie już od 6 lat. Może ona być inspiracją ciekawych pomysłów w wielu polskich miastach, na których realizację czekają mieszkańcy. Do najważniejszych zaleceń, jakie można zastosować wzorem Bydgoszczy, wypada zaliczyć:
- utworzenie spójnej koncepcji (to pomysł i pasja lokalnych liderów jest pierwszym zwiastunem przywrócenia zdegradowanych obszarów zurbanizowanych miastu);
- opracowanie Lokalnego Planu Rewitalizacji, który jest najczęściej podstawowym dokumentem służącym nie tylko konkretyzacji planowanych inwestycji, ale przede wszystkim skutecznemu pozyskaniu środków finansowych na ich realizację;
- warto te zadania, które na pierwszy rzut oka wydają się przekraczać bieżące możliwości podzielić na odrębne etapy, realizując je konsekwentnie „krok po kroku”.

     Rewitalizacja jest dziś modna, są już udane inwestycje w polskich miastach, niełatwy szlak wydaje się być przetarty. Jednakże planowane działania, o ile mają zakończyć się powodzeniem, wymagają zwykle długofalowej staranności i determinacji, a nie jedynie podążania za modą. Identyfikacja potrzeb i generowanie ciekawych pomysłów wraz z mieszkańcami pozwolą lokalnym liderom nie tylko na opracowanie koncepcji, ale dzięki poparciu społecznemu sprzyjać będzie ich udanej realizacji.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

 Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi
i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego
(gminach i powiatach)
 Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich