Strona główna
Usługi społeczne
» Kultura
» Pomoc społeczna
» Oświata
» Ochrona zdrowia
» Sport i rekreacja
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.483.796
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi społeczne : Pomoc społeczna
Asystent Osoby Niepełnosprawnej

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Osoby niepełnosprawne jako pełnoprawni obywatele mają takie same prawa jak inni ─ prawo do poszanowania godności, równego traktowania, niezależnego życia i pełnego uczestnictwa w życiu społecznym. Powinny one móc decydować o swoim życiu i samodzielnie wykonywać codzienne czynności. Opieka i pomoc powinny być dostosowane do specyficznych potrzeb osób niepełnosprawnych.

W pierwszej połowie 2006 roku Biuro Polityki Społecznej Urzędu m.st. Warszawy zorganizowało spotkanie z przedstawicielami organizacji pozarządowych zrzeszających i działających na rzecz osób niepełnosprawnych. Głównym celem spotkania było przedstawienie pomysłu powołania do życia nowego programu usprawniającego system rehabilitacji społecznej osób niepełnosprawnych poprzez wprowadzenie usługi osobistego asystenta, który spotkał się z pełną aprobatą zaproszonych osób.

W lipcu 2006 r. powołano Radę Programową programu, w skład której weszli przedstawiciele m.in.: Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Stwardnienia Rozsianego, Towarzystwa Pomocy Głuchoniewidomym, Stowarzyszenia Rodzin i Opiekunów Osób z Zespołem Downa „Bardziej Kochani", Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Fundacji Synapsis, Stowarzyszenia Przyjaciół Integracji, Polskiego Związku Niewidomych i inni.

Po zakończeniu konsultacji z organizacjami pozarządowymi wniosek o wdrożenie programu zaakceptował Prezydent m.st. Warszawy oraz Rada Miasta, zapewniając środki budżetowe na jego realizację. Zarządzanie programem powierzono jednostce budżetowej: Centrum Usług Socjalnych i Szkolenia Kadr Pomocy Społecznej „Ośrodek Nowolipie".

Usługi asystenckie są wykonywane na terenie  m.st. Warszawy od 7 sierpnia 2006r. Rada Programowa ustaliła zasady wdrożenia programu, natomiast później przekształciła się w ciało monitorujące jego prawidłową realizację.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

W lipcu 2006 r. przeprowadzony został nabór na asystentów osoby niepełnosprawnej. Ogłoszenia zostały umieszczone w Urzędzie Pracy, na wyższych uczelniach, na stronach internetowych miasta oraz organizacji pozarządowych. Poszukiwano osób doświadczonych we współpracy z osobami niepełnosprawnymi, wykształconych, posiadających kwalifikacje do pracy z niepełnosprawnymi o różnym rodzaju i stopniu niepełnosprawności. Określono zakres obowiązków asystenta - pomoc osobie niepełnosprawnej w pokonywaniu trudności życia codziennego i wykonywaniu czynności trudnych ze względu na niepełnosprawność.

Podstawa Prawna działania Programu AON

  • Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie klasyfikacji zawodów szkolnictwa zawodowego, dodaje zawód Asystenta Osoby Niepełnosprawnej do listy zawodów pomocy społecznej, jednocześnie wprowadza kierunek kształcenia do rocznych szkół policealnych w trybie dziennym lub zaocznym.
  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dn. 8 grudnia 2004 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności dla potrzeb rynku pracy oraz zakresu jej stosowania określa symbol asystenta osoby niepełnosprawnej jako 34101 (dwie pierwsze cyfry symbolu oznaczają przynależność do zawodów pomocy społecznej).
  • Podstawa Programowa Kształcenia w Zawodzie Asystent Osoby Niepełnosprawnej (symbol 346[02]) Ministra Edukacji Narodowej wprowadza nowy program nauczania

na tymże kierunku - celem kształcenia w zawodzie jest wyposażenie w wiedzę i umiejętności ku podnoszeniu jakości życia osób niepełnosprawnych.

Na potrzeby sprawnej realizacji programu oprócz asystentów, zatrudniono koordynatorów, pracownika socjalnego, psychologa, księgową i 1 osobę do obsługi kadrowej. W „Ośrodku Nowolipie" został wygospodarowany i wyposażony pokój. Zakupiono komputery, oprogramowania, materiały biurowe oraz przygotowano stanowiska pracy dla koordynatorów.

Równolegle trwały prace nad przygotowaniem zaplecza technicznego i sprzętowego dla asystentów, np. zaopatrzenie w telefony komórkowe dla usprawnienia łączności, zakup kart miejskich na przejazdy komunikacją miejską.

Po powołaniu zespołu bezpośrednio realizującego program, razem z koordynatorami przystąpiono do stworzenia podstaw wykonania usługi. Powstały dwa dokumenty - regulamin korzystania z usług asystenta osoby niepełnosprawnej (załącznik nr 2) oraz karta realizacji zadania asystenta osoby niepełnosprawnej (załącznik nr 3). Jako dowód opłacenia usługi ustalono pokwitowanie na druku KP. Ustalono również zasady realizacji zadania (załącznik nr 4). Na początku 2007 roku wprowadzono ankiety dla klientów, których celem jest uzyskanie informacji o zapotrzebowaniu na świadczenie usług asystenta (załącznik nr 5).

Usługi asystenckie realizowane są siedem dni w tygodniu w godzinach 8 - 22. Pomoc asystencka przysługuje dwa razy w tygodniu. Standardowy czas usługi asystenta wynosi 3,5 godziny. W wyjątkowych sytuacjach czas usługi i ilość dni w tygodniu świadczonej pomocy, może być zmieniony. Osoby z zaplanowaną rehabilitacją mogą liczyć na codzienną pomoc asystenta w dotarciu na zabiegi. Opłata za usługę asystenta wynosi 4 zł za 3,5 godziny i 1 zł za każdą dodatkową godzinę. Zgłoszenia chęci skorzystania z pomocy asystenta przyjmowane są przez biuro Programu od poniedziałku do piątku w godzinach 8 - 18. Koordynatorzy Programu po przeprowadzeniu szczegółowej rozmowy z klientem bądź osobą zgłaszającą podopiecznego przydzielają odpowiedniego asystenta. Asystenci mają za zadanie wspieranie osób niepełnosprawnych i motywowanie ich do samodzielności i jak największego uniezależnienia od rodziny. Nawiązują  często współpracę  z osobami z najbliższego otoczenia osoby niepełnosprawnej mając na uwadze  poprawę komunikacji i polepszanie relacji w środowisku lokalnym. Program AON współpracuje z Ośrodkami Pomocy Społecznej, Środowiskowym Domami Samopomocy, Warsztatami Terapii Zajęciowej oraz organizacjami pozarządowymi.

Mając na uwadze szeroko rozumiane dobro klienta asystenci przydzielani są rotacyjnie, co daje podopiecznemu możliwość nawiązania nowych kontaktów i pozwala na udzielenie pomocy jak największej liczbie osób przy stosunkowo niewielkim zatrudnieniu.

Jednym z najważniejszych etapów realizacji programu była i jest nadal promocja, mająca na celu dotarcie z informacją do jak największej ilości osób niepełnosprawnych, głównych beneficjentów całego przedsięwzięcia.

Działania informacyjne na początku realizacji skupiały się przede wszystkim na promocji programu w instytucjach, które są odwiedzane przez osoby niepełnosprawne - ZUS, Miejski Ośrodek Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Miejski Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, ośrodki pomocy społecznej, domy pomocy społecznej, warsztaty terapii zajęciowej, odziały rehabilitacji warszawskich szpitali. W tych miejscach w sierpniu 2006 roku ukazały się plakaty i ulotki z zaproszeniem do skorzystania z usług asystenta oraz informacją jak się zgłosić. Nie bez znaczenia pozostaje pomoc organizacji pozarządowych - dzięki nim program zyskał kolejną liczbę odbiorców. Nawiązano również współpracę  z pełnomocnikami osób niepełnosprawnych na warszawskich uczelniach w celu przekazania informacji o programie, jak również z myślą o pozyskaniu kolejnych asystentów lub wolontariuszy.

W późniejszym terminie rozbudowano system promocji o dodatkowe grupy odbiorców. Wśród nich znaleźli się nowi asystenci oraz otoczenie osób niepełnosprawnych. Oprócz dystrybucji tradycyjnych materiałów promocyjnych jak ulotki, plakaty, koszulki czy wizytówki (przykłady w załączniku) dużą uwagę poświęcono promocji w Internecie. Powstała oficjalna strona programu Asystent Osoby Niepełnosprawnej - http://www.asystent.warszawa.pl/

Nawiązano współpracę w zakresie wymiany linków i banerów reklamowych z portalami dzielnic m.st. Warszawy, organizacjami pozarządowymi i innymi instytucjami.

Z czasem informacje o działalności asystentów i funkcjonowaniu programu zaczęły sukcesywnie ukazywać się w Internecie, w prasie, radio i TVP 3 (przykłady w załączeniu).

Promocja opiera się na stworzeniu pozytywnego wizerunku marki jaką jest Asystent Osoby Niepełnosprawnej, a w kolejnym etapie przekazaniu treści i zakresu programu.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

W celu świadczenia jak najwyższej jakości usług asystenckich w sierpniu 2008 r, po dwóch latach działalności Programu zostały przeprowadzone  badania dotyczące potrzeb klientów usług asystenckich oraz ich zadowolenia ze świadczonych usług.

Ewaluacja wskazuje na wysokie zadowolenie ankietowanych klientów z oferowanej przez Program AON pomocy:

  • 91 % klientów bardzo pozytywnie oceniała jakość pracy asystentów.
  • 79 % klientów oceniało, iż usługi AON wpłynęły na poprawę jakości ich życia.
  • 71 % klientów w stopniu zdecydowanym poleciłoby usługi znajomym.
  • 75 % klientów oceniało kontakt z biurem Programu jako satysfakcjonujący.

Badania te ukazują, że większość potrzeb osób niepełnosprawnych jest zaspokajana w stopniu adekwatnym do oczekiwań lub im zbliżonym.                                                                              

Obecnie w bazie danych klientów korzystających z Programu AON znajduje się 930 klientów, z czego ok. 330 osób regularnie (co najmniej raz na miesiąc)  korzysta z usług asystenckich. 

Liczba usług asystentury zrealizowanych w programie

2006 rok

2007 rok

2008 rok

2009 rok

     2010 rok

 

(1 VII - 21 XII)

(1I - 31XII)

(1I -31XII)

(1I - 31XII)

(1I - 31IX)

 
 

182

4.467

7.698

9.635

7.014

 

 

Najczęściej zlecanymi usługami są: pomoc w dotarciu na warsztaty terapii zajęciowej, asysta podczas wizyty u lekarza, w urzędzie, banku, pomoc w dotarciu do placówek zajmujących się osobami niepełnosprawnymi, do pracy i z pracy, wycieczki poza miasto (szczególnie              w okresie letnim), asysta podczas zajęć dodatkowych klientów (kurs komputerowy, zajęcia plastyczne, basen, trening rugby). Bywa również, że asystenci towarzyszą klientom                    w wyjściu do teatru, na wystawę, na koncerty, lub po prostu na spacer po parku. Program świadczy pomoc także osobom z niepełnosprawnością intelektualną. Tutaj usługi koncentrują się na pomocy całej rodzinie i mają charakter rehabilitacji społecznej.

Ważnym elementem dla jakości usług asystenckich jest stała higiena zdrowia psychicznego oraz dbałość o zapobieganie pojawieniu się syndromu „wypalenia zawodowego" u osób mających bezpośredni i codzienny kontakt z podopiecznymi. W tym celu organizowane są warsztaty z psychologiem, podczas których asystenci mają okazję do wymiany doświadczeń i doskonalenia się aby móc efektywniej pomagać podopiecznym. Organizowane są także szkolenia zawodowe mające na celu poprawienie jakości usług asystenckich i doskonalenia zawodowego.

Ważnym i ciekawym etapem w rozwoju programu okazały się być imprezy sportowe i kulturalne organizowane na terenie miasta. Nawiązano współpracę z organizatorami, pierwotnie w celu umieszczenia logotypu programu na materiałach promocyjnych danej imprezy. Umieszczenie logo miało charakter promocyjny oraz informacyjny - przekazywało odbiorcy plakatu, że daną imprezę obsługują asystenci osoby niepełnosprawnej. Wraz ze zwiększającą się liczbą imprez okazało się, że logo programu przekazuje jeszcze jedną informację - że dana impreza jest dostosowana organizacyjnie do potrzeb osób niepełnosprawnych.

Strategicznym partnerem programu stało się Biuro Promocji m.st. Warszawy oraz Stołeczna Estrada. Obie jednostki, jako najwięksi organizatorzy imprez kulturalnych w mieście, chętnie włączają w swoje przedsięwzięcia osoby niepełnosprawne. W ramach czynnego włączenia się w niesienie pomocy obecnym niepełnosprawnym, na miejscu imprezy przebywają asystenci, w pełnej gotowości do podjęcia swojej pracy. Usługa asystenta dla osób niepełnosprawnych w tych dniach jest bezpłatna.

Oprócz koncertów i występów, program funkcjonuje też podczas imprez masowych takich jak letnie „Wianki" - organizowane na powitanie lata na warszawskim Podzamczu oraz jesienny festyn „Bądź bezpieczny w mieście", którego główna idea doskonale oddaje jedną z funkcji usługi Asystenta Osoby Niepełnosprawnej.

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu

Program w całości finansowany jest z budżetu miasta. W pierwszych dwóch latach wdrażania wydano łącznie ok. 760 000,00 zł. Część tych kosztów miała charakter jednorazowy, bezpośrednio związany z organizacją i wyposażeniem nowopowstałych miejsc pracy. Początkowy etap realizacji programu to przewaga kosztów stałych, duża część to inwestycje w sprzęt i promocję. Wraz ze wzrostem liczby zleceń, kwota zwrotu do budżetu systematycznie wzrasta.

Wpływy z pobieranych od klientów opłat  (4 zł za 3,5 godz. i 1 zł za każdą kolejną godzinę):

2006 r. - 11 486 zł.

2007 r. - 28 821 zł.

2008 r. - 30 423 zł.

2009 r. - 35 244 zł.

2010 r. - 37 180 zł.

W roku 2010 Program zatrudniał 38-40 asystentów, których łączny czas pracy  to 35 349,5 godz. Większe nakłady na realizację Programu przyczyniają się do zwiększenia dostępności usług (krótszy czas oczekiwania na pomoc asystenta, możliwość częstszego z niej korzystania) jak i polepszenia jakości świadczeń - dodatkowe szkolenia i sesje umiejętnościowe doskonalące pracę asystentów.

Zasady równości płci

Projekt ma charakter neutralny, skierowany jest do osób niepełnosprawnych bez względu na płeć oraz rodzaj niepełnosprawności. Realizacja Programu w sposób bezpośredni zwiększa dostęp oferty i poprawia jakość usług społecznych świadczonych przez samorząd terytorialny na rzecz osób niepełnosprawnych. Przed niepełnosprawnymi otworzyła się możliwość aktywnego funkcjonowania  w społeczeństwie przełamując kolejne bariery wykluczenia społecznego.

Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim

Program od początku realizowany jest przy współpracy z wieloma organizacjami pozarządowymi, których liczba stale wzrasta. W dialog na temat usług pomocy społecznej świadczonych w formie programu Asystent Osoby Niepełnosprawnej włączają się również radni m.st. Warszawy

Nawiązano współpracę z Porozumieniem Uczelni Warszawskich, która zaowocowała pomocą w pozyskiwaniu wolontariuszy do programu.

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Należy odpowiednio wcześnie zabezpieczyć środki finansowych i dokładnie sporządzić budżet programu - nawet kilka miesięcy przed wdrożeniem. Pozwoli to na dokładne zaplanowanie ilości osób i formy zatrudnienia asystentów, co z kolei usprawni proces rekrutacji.

Rada Programowa jest organem niezbędnym. Warto zarazić pomysłem jak najwięcej organizacji, w przypadku konfliktów merytorycznych Rada jest doskonałym mediatorem.

Dobra motywacja dla asystentów - dla większości z nich program jest zakładem pracy, a zamówienia są realizowane 7 dni w tygodniu. Należy na początku ustalić stabilne zasady zatrudnienia i zakres obowiązków, aby w przyszłości uniknąć niepotrzebnych spięć.

Dobra promocja - bardzo ważny element. Program nie będzie funkcjonował bez osób niepełnosprawnych, dlatego trzeba zadbać, aby nie zabrakło zleceń. Jednocześnie należy pamiętać o nowych asystentach - wraz ze wzrostem nowych klientów powinna wzrastać liczba asystentów.

Dostęp do psychologa, prawnika, pracownika socjalnego - asystenci powinni mieć możliwość konsultacji w razie nagłych wypadków.

Ciągły nabór asystentów i klientów - oczywiście w zależności od potrzeb, jednak ze względu na wysokie ryzyko zatoru w świadczeniu usług (brak wolnych asystentów do realizacji usług), powinien być na bieżąco realizowany.

Ważne jest stworzenie klientom możliwości wypowiadania się na temat programu, np. w formie elektronicznej - bramka na stronie, e-mailowej, przez ankiety. Ich uwagi i opinie są niezbędne do poprawiania lub podtrzymywania jakości świadczonych usług.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych