Strona główna
Usługi społeczne
» Kultura
» Pomoc społeczna
» Oświata
» Ochrona zdrowia
» Sport i rekreacja
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.549.935
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi społeczne : Pomoc społeczna
Wykorzystanie działań samopomocowych jako efektywna forma rozwiązywania trudnych sytuacji życiowych

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem
Duża grupa klientów Ośrodka nie mogła odnaleźć się w nowej rzeczywistości i samodzielnie zaspokoić elementarnych potrzeb życiowych. Stwierdzono, że problemów tych nie można rozwiązać przy pomocy środków finansowych i należy wykorzystać nowe formy pomocy polegające na pobudzeniu aktywności i zmobilizowaniu ludzi do działania. Idea samopomocy została zapisana w zatwierdzonej Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych, Integracji i Polityki Społecznej na lata 2005-2013 (patrz Załącznik).
Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań
Pierwsze działania samopomocowe zostały zainicjowane w roku 2002. Miały dotyczyć osób wykluczonych społecznie, naznaczonych i bezradnych. W związku z tym, że problemy tych osób były podobne do siebie (alkoholizm, przestępczość, bezdomność i bezrobocie) z inicjatywy pracownika socjalnego powstała pierwsza grupa samopomocy. Efekty jej pracy były na tyle owocne, że zaczęły powstawać kolejne. Ta metoda pracy socjalnej pozwala na skuteczną pomoc, gdyż „dawcami" i „biorcami" pomocy są członkowie danej grupy, którzy wzajemnie się wspierają, dzielą wiedzą na temat osobistych trudności, wspólnie doszukują się skutecznych rozwiązań, podejmują przedsięwzięcia i zadania.

Pierwszym krokiem wdrożenia tego rozwiązania była diagnoza osób zgłaszający się do OPS. Okazało się, że największą grupę stanowią osoby bezrobotne, uzależnione od alkoholu oraz uwikłane w przemoc domową. Zrodził się pomysł wykorzystania potencjału tych osób do rozwiązania najważniejszych problemów poprzez utworzenie grup samopomocowych o charakterze dyskusyjnym. Każdy z pracowników socjalnych wytypował potencjalnych uczestników grupy. Osoby te zostały zaproszone do Ośrodka i poinformowane o możliwościach uczestnictwa w grupie oraz ewentualnych korzyściach i zaproszone na pierwsze spotkanie. Uczestnictwo w grupie jest dobrowolne. W roku 2004-2005 Ośrodek organizował zajęcia dla Grupy Samopomocy dla Osób Uzależnionych od Alkoholu i Grupy Samopomocy dla Kobiet Doznających Przemocy. Zajęcia odbywały się w mało dogodnych warunkach lokalowych - pokój biurowy. Brak komfortu, odpowiednich warunków lokalowych wymusił na pracownikach prowadzących spotkania poszukiwanie lokalu. Postanowiono zaadaptować pomieszczenia piwnic budynku Ośrodka. Możliwości finansowe Ośrodka nie pozwalały ponieść kosztu adaptacji, dlatego też Ośrodek rozpoczął ubieganie się o środki finansowe z Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej. Przygotowano projekt utworzenia i funkcjonowania Klubu Integracji Społecznej (KIS). Pomysł utworzenia KIS został przyjęty i Ośrodek otrzymał dotację między innymi na zakup niezbędnych mebli i sprzętu multimedialnego.

Rezultaty wdrożenia narzędzia
Funkcjonowanie grup samopomocowych na terenie gminy Klucze przyczyniło się do zmniejszenia liczby osób „tylko" korzystających pomocy finansowej Ośrodka, a także dało możliwość tym osobom aktywnego uczestnictwa w życiu lokalnej społeczności i właściwego pełnienia ról społecznych.

W gminie funkcjonują cztery grupy (z czasem utworzono także grupę dla osób niepełnosprawnych).

W efekcie pracy Grupy Samopomocy dla Osób Uzależnionych od Alkoholu jej członkowie mieli możliwość zrozumieć problem uzależnienia i choroby alkoholowej, 3 osoby dobrowolnie podjęły leczenie stacjonarne, 6 osobom udało się utrzymać abstynencję w trakcie działań grupy, u wszystkich uczestników nastąpiła poprawa relacji wewnątrz rodzinnych, 4 kobiety zaczęły dbać o swój wygląd zewnętrzny i higienę osobistą, a 5 osobom udało się zrealizować część poczynionych planów na przyszłość.

Z kolei Grupa Samopomocy dla Kobiet Doznających Przemocy, podczas której pracowano nad obaleniem mitów związanych z przemocą, w 7 przypadkach podjęła skuteczną interwencję kryzysową, rozbudowano sieć wsparcia; 4 kobiety złożyły do Sądu wnioski o separację i alimenty, przeciwko 3 partnerom toczy się postępowanie o znęcanie fizyczne. Uczestniczki do chwili obecnej utrzymują kontakty towarzyskie, spotykają się raz na dwa tygodnie.

Dzięki Grupie Samopomocy dla Długotrwale Bezrobotnych uczestnicy zaczęli aktywnie szukać pracy i pracowali nad zmianą postawy osoby bezrobotnej z biernej na czynną, 8 osób nabyło umiejętności efektywnego poszukiwania pracy, u 6 uczestników nastąpiła zmiana sposobu myślenia, stylu i trybu życia, 8 kobiet zdobyło nowe kwalifikacje zawodowe na kursie krawiectwa i kucharza, a 3 uczestniczki znalazły pracę zgodnie z nabytymi umiejętnościami.

Do korzyści związanych z podjętymi działaniami można zaliczyć budowanie współpracy pomiędzy klientem a pracownikiem OPS. Pracownik socjalny jest w pełni zaangażowany w proces zmiany zachowań swoich podopiecznych, poświęca swój czas poza godzinami pracy, a podejmowane działania pozwalają mu na stałe pogłębianie wiedzy na temat metodyki pracy z klientami.

Samopomoc jest pozytywnie postrzegana przez samych uczestników, którzy dzielą się swoimi osiągnięciami przed przedstawicieli innych instytucji, z których pomocy również korzystają (sąd, policja, kuratorzy, służba zdrowia). Dzięki temu nawiązano partnerską współpracę między Komisariatem Policji, Sądem Rodzinnym, NZOZ a Ośrodkiem Pomocy Społecznej.

Działania podjęte przez OPS w Kluczach zostały wyróżnione i nagrodzone w konkursie „Wzorcowy Urząd w Małopolscy" i w plebiscycie Województwa Małopolskiego Euro-Gmina 2005/2006.

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu
Jedynym kosztem poniesionym przez Ośrodek był koszt adaptacji pomieszczeń piwnic:
  • zakup mebli (stołów, krzeseł, regałów) 4 782 zł,
  • zakup sprzętu multimedialnego 4 200 zł,
  • malowanie ścian-zakup farb 150 zł,
  • zakup kursów zawodowych dla uczestników KIS - 10 850 zł.

Koszty operacyjne obsługi grup nie wymagają nakładów finansowych (pracownicy nieodpłatnie prowadzą zajęcia ww. grup).

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją
Chcący zaadaptować to rozwiązanie powinni dokonać szczegółowej diagnozy problemów, umiejętnie dobrać uczestników (dla osób, które nie spełniają warunków do uczestnictwa, konieczne jest zaproponowanie innej formy pracy socjalnej). Ważna jest dyspozycyjność i empatia pracownika socjalnego, który musi posiadać umiejętność przekazania niezbędnej wiedzy. Istotnym elementem jest systematyczna ewaluacja działań.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych