Strona główna
Usługi społeczne
» Kultura
» Pomoc społeczna
» Oświata
» Ochrona zdrowia
» Sport i rekreacja
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.530.364
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi społeczne : Ochrona zdrowia
Miejski Program Ochrony i Promocji Zdrowia "Zdrowy Kraków 2007-2009"

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Miasto Kraków od wielu lat jest liderem samorządowym, jeśli chodzi o działania na rzecz zdrowia swoich mieszkańców. Działania prozdrowotne w stosunku do mieszkańców odgrywają ogromną rolę i są systematycznie realizowane w stosunku do różnych grup odbiorców (ze szczególnym naciskiem na dzieci i młodzież). Podstawą do podejmowania wszelkich działań była wnikliwa analiza wskaźników charakteryzujących sytuację zdrowotną mieszkańców Krakowa (Raporty o stanie zdrowia mieszkańców - w załączeniu). Prowadziła ona do takich wniosków m.in. jak np.: wskaźniki długości życia oraz umieralności są w mieście na poziomie średniej ogólnopolskiej, ale dużo gorsze niż średnia w „starych krajach" UE, wzrost liczby osób w wieku powyżej 64 roku, najczęstszą przyczyną zgonów były choroby układu krążenia, nowotwory złośliwe i zewnętrzne przyczyny urazów, choroby układu oddechowego i trawiennego, wzrost zapadalności na grypę, różyczkę, boreliozę, wirusowe i bakteryjne zakażenia jelitowe, krztusiec czy płonicę.

Oczekiwane efekty realizacji programu w Krakowie to utrzymanie dobrej tendencji związanej z poprawą wskaźników zdrowotnych, poprawa wskaźników zdrowotnych w zakresach, w których dotychczas jej nie uzyskano, dostępności do świadczeń zdrowotnych oraz poziomu satysfakcji pacjentów, dalszy wzrost efektywności wykorzystania zasobów lokalnego systemu ochrony zdrowia i poprawa infrastruktury zakładów opieki zdrowotnej.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Obowiązujące regulacje prawne nakładają na samorząd obowiązek opracowania i realizacji programów w określonych dziedzinach funkcjonowania miasta. Do najważniejszych z tych dziedzin należy zapewnienie mieszkańcom Krakowa właściwego poziomu bezpieczeństwa zdrowotnego. Miejski Program Ochrony i Promocji Zdrowia „Zdrowy Kraków 2007-2009" był rozwinięciem celów operacyjnych, zawartych w Strategii Rozwoju Krakowa, przyjętych Uchwałą Rady Miasta Krakowa Nr LXXV/742/05 w dniu 13 kwietnia 2005 r. (uchwała i dokument w załączeniu). Dokument ten określał najbardziej istotne elementy polityki zdrowotnej samorządu Krakowa i wyznaczał kierunki działania zmierzające do poprawy stanu zdrowia mieszkańców, zaspokajania ich potrzeb zdrowotnych oraz organizacji opieki zdrowotnej.

Program obejmował przedstawienie aktualnego stanu ochrony zdrowia oraz propozycje celów planowanych do realizacji w kolejnych latach wraz z działaniami operacyjnymi i zawierał: diagnozę stanu zdrowotnego w Krakowie, cele polityki zdrowotnej gminy miejskiej Kraków, programy profilaktyczne przyjęte do realizacji w latach 2007-2009 i informację na temat stan zasobów ochrony zdrowia w Krakowie.

Diagnoza umożliwiła ustalenie dalszych kierunków działań miasta dotyczących ochrony zdrowia. Jeśli chodzi choroby układu krążenia i nowotworów, nastąpiła dalsza koncentracja na oddziaływaniu na świadomość społeczną i profilaktykę. Podjęto działania na rzecz obniżenia wskaźników umieralności z powodu nowotworów złośliwych piersi, szyjki macicy, jelita grubego i tarczycy (analiza możliwych przyczyn i zwiększanie dostępności do programów wczesnego wykrywania). Zaplanowano liczne akcje edukacyjne na temat znanych czynników ryzyka nowotworów i innych grup chorób, zwłaszcza układu krążenia, obejmujące rozwój edukacji zdrowotnej na poziomie lekarzy pierwszego kontaktu, pielęgniarek środowiskowych (prewencja pierwotnej i wtórnej, jak również „obieg pacjenta w systemie" i dostępności do systemu), szkolenia dotyczące prewencji pierwotnej i wczesnego wykrywania nowotworów, m.in. dla lekarzy podstawowej opieki zdrowotnej i pielęgniarek (nadzór, kontrola) oraz działania profilaktyczno-edukacyjne dla dzieci i młodzieży. Postanowiono dostosować rodzaj i zakres realizowanych programów profilaktycznych do rzeczywistego zapotrzebowania i zainteresowania z równoczesnym wzmocnieniem działań edukacyjno-informacyjnych. Podjęto decyzję, że na prowadzenie programów wpływać będzie ich ocena i analiza efektywności kosztowej. Zapewniono aktywne uczestnictwo samorządu w programach wczesnego wykrywania chorób, organizowanych w formie konkursów przez Ministerstwo Zdrowia, z naciskiem na wspieranie programów długoterminowych i obejmujących całą zagrożoną populację, dalsze działania w celu utrzymania wysokiego odsetka wykonania szczepień ochronnych oraz inicjowanie i realizowanie programów promocji szczepień ochronnych i akcji informacyjnych, a także poprawę dostępności do świadczeń opieki długoterminowej (Zakład Opiekuńczo-Leczniczy przy ul. Wielickie, dla którego gmina miejska Kraków jest organem założycielskim) oraz rozwój lokalnego systemu działań dotyczących profilaktyki i promocji zdrowia w kwestii uzależnień.

Na mocy zarządzenia prezydenta miasta Krakowa, został powołany Zespół Konsultacyjny ds. ochrony zdrowia (wyłoniony z grupy konsultantów wojewódzkich z poszczególnych dziedzin medycyny), którego zadaniem było rekomendowanie do realizacji programów istotnych z epidemiologicznego punktu widzenia, koordynacja i nadzór nad programami profilaktycznymi realizowanymi przez samorząd Krakowa oraz wypracowanie strategii samorządu dotyczącej profilaktyki i promocji zdrowia.

Profilaktyka zdrowotna skierowana do mieszkańców Miasta Krakowa na lata 2007-2009 obejmuje następujące (rekomendowane przez Zespół oraz Komisję Uzdrowiskową, Zdrowia i Profilaktyki Rady Miasta Krakowa) programy:

  1. Program profilaktyki miażdżycy, cukrzycy typu 2 i nadciśnienia,
  2. Program wczesnego rozpoznawania raka piersi,
  3. Program wczesnego rozpoznawania raka szyjki macicy,
  4. Program wczesnego rozpoznawania raka jelita grubego,
  5. Program profilaktyki raka tarczycy,
  6. Program profilaktyki przewlekłej obturacyjnej choroby płuc,
  7. Program profilaktyki wtórnego udaru mózgu,
  8. Program profilaktyki astmy i chorób alergicznych,
  9. Program profilaktyki wad postawy,
  10. Program profilaktyki próchnicy u dzieci,
  11. Program prewencji raka prostaty,
  12. Szczepienia przeciw grypie mieszkańców Krakowa powyżej 65 roku życia,
  13. Wczesną prewencję i profilaktykę choroby niedokrwiennej serca z zastosowaniem nowoczesnych metod diagnostycznych,
  14. Program profilaktyki zakażeń pneumokokowych w grupie wcześniaków,
  15. Programy autorskie uzupełniające.

Projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Ochrony i Promocji Zdrowia „Zdrowy Kraków 2007-2009" został przesłany do zaopiniowania: konsultantom województwa małopolskiego z danych dziedzin medycyny, organom administracji rządowej i samorządowej, organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej, komórkom organizacyjnym Urzędu Miasta Krakowa, samorządom zawodów medycznych, pracownikom naukowym Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, władzom Dzielnic Miasta Krakowa (jako jednostkom pomocniczym gminy) oraz jednostkom pomocy społecznej.

Po uzyskaniu opinii wskazanych podmiotów konsultujących, projekt uchwały Rady Miasta Krakowa w sprawie przyjęcia Miejskiego Programu Ochrony i Promocji Zdrowia „Zdrowy Kraków 2007-2009" został przyjęty do realizacji w dniu 25 października 2006 r. przez Radę Miasta Krakowa (w załączeniu). Od stycznia 2007 r. rozpoczęto jego realizację. Komórką organizacyjną Urzędu Miasta Krakowa odpowiedzialną za jego realizację było Biuro ds. Ochrony Zdrowia.

Nowatorstwo prezentowanego rozwiązania polega na planowaniu trzyletniej realizacji programów zdrowotnych (uniknięcie formalno-prawnej procedury przeprowadzania postępowania konkursowego), zwiększeniu dostępności dla mieszkańców do świadczeń zdrowotnych w ramach tych programów (możliwość skorzystania z programu przez cały rok, po zakończeniu procedury konkursowej oraz znaczny udział kryteriów związanych z dostępnością w ocenie ofert), ewaluacji po okresie rocznym i wprowadzaniu zmian korygujących sposób realizacji programów zdrowotnych oraz dokonywaniu pełnej ewaluacji po okresie trzyletnim, stanowiącej punkt wyjścia do opracowania nowej, obecnej edycji Miejskiego Programu Ochrony Zdrowia „Zdrowy Kraków 2010-2012".

Promocja Programu obejmowała plenerowe imprezy prozdrowotne dla mieszkańców, Całodobowy Telefon Informacji Medycznej, serwis internetowy http://www.krakow.pl/, http://www.bip.krakow.pl/, publikacje w lokalnych środkach masowego przekazu.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

Z programów w latach 2007-2009 skorzystało ponad 120 tysięcy osób. Poprawiła się dostępność do profilaktycznych świadczeń zdrowotnych oraz poziom satysfakcji pacjentów, stan infrastruktury technicznej ZOZ, podniosła się efektywność wykorzystania zasobów lokalnego systemu ochrony zdrowia. Dokonanie pełnej ewaluacji po okresie trzyletnim stanowiło punkt wyjścia do opracowania nowej, obecnej edycji Miejskiego Programu Ochrony Zdrowia „Zdrowy Kraków 2010-2012".

W ramach programu prewencji miażdżycy, cukrzycy i nadciśnienia w latach 2007-2009 przebadano 25 374 osób, przeszkolono - 9 161, a kontrolą osiągniętych efektów w wyniku zmiany stylu życia objęto 3 100 mieszkańców. Zastosowanie systemu „przesiewu" wzorowanego na modelu fińskim pozwoliło włączyć część zbadanej populacji do międzynarodowego programu zdrowotnego „DE-PLAN". W programie wczesnego wykrywania raka szyjki macicy przebadano 19 032 kobiet (12% kobiet miało nieprawidłowe wyniki). Programem wczesnego wykrywa raka piersi objęto 2 171, kobiet powyżej 40 r.ż. - 4 744. W programie prewencji raka prostaty przebadano 3 352 mężczyzn (podwyższony poziom PSA stwierdzono u 329 mężczyzn). Do uczestnictwa w programie profilaktyki raka jelita grubego zgłosiło się 632 osób. Programem profilaktyki raka tarczycy u kobiet objęto 7 068 osób. Kobiety, u których wykryto zmiany guzkowe tarczycy skierowano do poradni endokrynologicznych ze względu zagrożenie rozwojem choroby nowotworowej.

W ramach program profilaktyki astmy oraz chorób alergicznych przebadano ankietowo 5 652 uczniów w wieku 6-7 lat, wyłaniając z tej grupy 3 597 uczniów z objawami alergii. Wśród 834 przebadanych uczniów w wieku 16-17 lat, u 378 stwierdzono podejrzenie choroby alergicznej. W programie profilaktyki stomatologicznej u dzieci uczestniczyło 5 739 dzieci (udzielono 11 300 świadczeń zdrowotnych). W program profilaktyki wad postawy przebadano 6 152 dzieci. Do kolejnego etapu (konsultacja lekarza specjalisty i ewentualnie RTG kręgosłupa) skierowano 917 dzieci. Gimnastyką korekcyjną objęto 988 dzieci. Z program szczepień ochronnych przeciw grypie dla osób po 65 roku życia skorzystało 19 594 osób. Do programu profilaktyki i edukacji przedporodowej „Szkoła rodzenia" zgłosiło się 1 675 osób.

W rezultacie wszystkich zrealizowanych programów na podstawie obiektywnych wskaźników poprawił się stan zdrowia mieszkańców, zwiększyła się świadomość zdrowotna (dbania o własny stan zdrowia i korzystania z bezpłatnych programów profilaktycznych). Korzyści w stanie zdrowia nie są jednoznacznie wymierne, możliwa jest natomiast ocena stan zdrowia populacji mierzona wskaźnikami epidemiologicznymi czy demograficznymi, której powinno się dokonywać w perspektywie trzyletniej.

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu

Koszty poniesione w związku z realizacją miejskich programów zdrowotnych w latach 2007-2009 w ramach Miejskiego Programu Ochrony i Promocji Zdrowia „Zdrowy Kraków 2007-2009" to:

  • program prewencji miażdżycy, cukrzycy i nadciśnienia - 550 000 zł
  • program wczesnego wykrywania raka szyjki macicy - 220 000 zł
  • program wczesnego wykrywania raka piersi - 289 000 zł
  • program prewencji raka prostaty - 100 000 zł
  • program profilaktyki raka jelita grubego - 120 000 zł
  • program profilaktyki raka tarczycy u kobiet - 100 000 zł
  • program profilaktyki astmy oraz chorób alergicznych młodzieży szkolnej - 150 000 zł (środki z Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska)
  • program profilaktyki stomatologicznej u dzieci - 150 000 zł
  • program profilaktyki wad postawy - 90 900 zł
  • program szczepień ochronnych przeciw grypie dla osób po 65 roku życia - 200 000 zł
  • program profilaktyki i edukacji przedporodowej „Szkoła rodzenia" - 100 000 zł
Zasady równości płci
Projekt nie narusza zasad równego traktowania kobiet i mężczyzn.
Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim

Projekt ten wpisuje się w działania na rzecz budowy społeczeństwa obywatelskiego m.in. dzięki działaniom zwiększającym aktywność mieszkańców w kwestiach ochrony swojego zdrowia i konkursom ofert na realizację programów profilaktycznych (zarządzenie i ogłoszenie w załączeniu). 

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Należy zwrócić uwagę na współpracę realizatorów programów zdrowotnych z ich koordynatorami (konsultanci województwa małopolskiego w poszczególnych dziedzinach medycyny). Ważny jest też system sprawozdawczy realizacji programów zdrowotnych (w Krakowie zastosowano system sprawozdawczości elektronicznej w oparciu o specjalny program komputerowy).

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych