Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego (gminach i powiatach)
Strona główna
Usługi społeczne
» Kultura
» Pomoc społeczna
» Oświata
» Ochrona zdrowia
» Sport i rekreacja
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.483.853
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.


 Usługi społeczne : Kultura
Biblioteka - Centrum Aktywności Lokalnej

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Jarocin to jedno z najstarszych miast na terenie Wielkopolski, o bogatej historii. W gminie funkcjonują cztery szkoły ponadgimnazjalne i dwie uczelnie wyższe. Dzieci i młodzież mogą uczęszczać na zajęcia do Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia i Ogniska Muzycznego. Poza Biblioteką w mieście działają: Jarociński Ośrodek Kultury i Muzeum Regionalne. Swoją siedzibę mają tu liczne stowarzyszenia i organizacje pozarządowe; działa kino. Od kilku lat odbywają się przedstawienia teatralne w plenerze i zamkniętych obiektach oraz wystawy i happeningi. Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Jarocin działa od 1945 roku. W skład sieci wchodzą: Biblioteka Główna z Oddziałem dla Dzieci oraz 9 filii bibliotecznych - 4 w mieście i 5 na wsiach. Podstawowym jej zadaniem jest zaspokajanie potrzeb czytelniczych.

Do 2009 roku biblioteki na terenie gminy Jarocin spełniały swoje statutowe działania czyli gromadziły, opracowywały i udostępniały zbiory biblioteczne, nie wychodząc poza ramy standartowej działalności. Wizerunek, funkcja i zadania biblioteki nie odbiegały od schematu jakie im przypisywano, za wyjątkiem dwóch filii, w których podejmowano niestandardowe działania na rzecz promocji czytelnictwa. W 5 miejscowościach filie biblioteki publicznej były umiejscowione w szkołach, co w praktyce oznaczało, że w dwóch sąsiadujących lub nawet w tym samym pomieszczeniu funkcjonowały dwie odrębne instytucje zajmujące się tym samym, lecz działające na zupełnie innych zasadach - biblioteki publiczne i biblioteki szkolne.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Pierwszym etapem działania była restrukturyzacja biblioteki publicznej i bibliotek szkolnych.

Chcąc usprawnić działanie obu typów bibliotek, władze samorządowe zdecydowały o przekazaniu zadań bibliotek szkolnych bibliotece publicznej, przy zachowaniu minimalnego wymaganego czasu pracy bibliotek szkolnych. Z dniem 1 września 2009 roku Biblioteka Publiczna podpisała porozumienia ze szkołami dotyczące prowadzenia obsługi czytelniczej uczniów w sześciu szkołach: Szkole Podstawowej nr 4 w Jarocinie, Szkole Podstawowej  w Golinie, Szkole Podstawowej w Mieszkowie oraz Zespołach Szkół w Cielczy, Wilkowyi i Zespole Szkół nr 3 w Jarocinie. Zdecydowano, że biblioteki będą otwarte dla czytelników sześć dni w tygodniu od 8.00 do 18.00, w tym również  w soboty. Przy łączeniu księgozbiorów obu bibliotek zostały przeprowadzone selekcje księgozbiorów, które pozwoliły wycofać książki zniszczone, zaczytane i zdezaktualizowane. Dzięki dofinansowaniu biblioteki z budżetu gminy doposażono księgozbiory, przede wszystkich w lektury szkolne oraz literaturę popularno-naukową. Biblioteki poprzez udział w Programie Rozwoju Bibliotek pozyskały sprzęt komputerowy, dzięki czemu każda filia posiada dwa stanowiska komputerowe z bezpłatnym dostępem do Internetu.

Równocześnie w 2009 roku, biblioteka zakwalifikowała się do Programu Rozwoju Bibliotek realizowanego w Polsce przez Fundację Rozwoju Społeczeństwa Informacyjnego. Udział w programie pomógł bibliotekarzom wyjść naprzeciw nowym potrzebom czytelniczym  i zmienić wizerunek biblioteki z miejsca, gdzie tylko wypożycza się książki - na miejsce, które skupia, aktywizuje i zaspokaja potrzeby swoich społeczności lokalnych. W 2010 roku zawiązano Koalicję na rzecz Rozwoju Bibliotek, która pomogła bibliotekarzom pozyskać nowych partnerów i sympatyków. Celem Gminnej Koalicji jest wspólne działanie na rzecz rozwoju bibliotek, a w szczególności promocja idei modernizacji bibliotek, wspieranie inicjatyw służących transformacji placówek bibliotecznych w prężne ośrodki życia lokalnego oraz prowadzenie lobbingu na rzecz rozwoju bibliotek. W strukturach Biblioteki Publicznej powstało również Jarocińskie Centrum Informacji o Regionie.

Powoli i systematycznie zaczęto przekształcać biblioteki w lokalne centra kultury, które angażują mieszkańców - szczególnie tych z małych miejscowości - do udziału w przedsięwzięciach kulturalnych, a przede wszystkim do współudziału w tworzeniu tych przedsięwzięć. Po dwóch latach wprowadzania zmian, dziś biblioteka oferuje różnorodne projekty kulturalno-edukacyjne, przygotowane z myślą o odbiorcach w różnym wieku. Prowadzone są zajęcia dla dzieci od 1-3 lat oraz ich rodziców i opiekunów, np. promocja głośnego czytania   w ramach akcji „Cała Polska Czyta Dzieciom". Biblioteka wprowadza też nowe formy przeprowadzania zabaw: wychodzenie na zewnątrz biblioteki, happeningi, pikniki, nocne imprezy itp. Aby zainteresować młodzież ofertą biblioteki stworzono nowoczesny  dział multimediów, tzw. Mediatekę, organizowane są interaktywne lekcje biblioteczne, spotkania autorskie z ciekawymi ludźmi, dotyczące aktualnych problemów młodzieży, takich jak: narkotyki, walka z dopalaczami, bezpieczny Internet. Biblioteka organizuje również warsztaty o różnej tematyce, np.: fotograficzne i graffiti.

Instytucja stawia również na aktywizację osób powyżej pięćdziesiątego roku życia (50+), organizując zajęcia internetowe dla seniorów we wszystkich filiach i tworząc w bibliotece przyjazne warunki do spotkań towarzyskich, np. w ramach Klubów Przyjaciół Biblioteki. Organizowane kursy komputerowe dla seniorów znacząco minimalizują wykluczenie informacyjne, tak powszechne, wśród starszego pokolenia. Seniorom łatwiej zdecydować się na kurs komputerowy organizowany w instytucji kultury, niż na ten prowadzony przez profesjonalną firmę szkoleniową. Ważne jest, że kursy odbywają się w bibliotekach bezpłatnie - bezpłatnie też można w nich korzystać z komputerów z osprzętem oraz ze stałym dostępem do Internetu.

Jarocin wykorzystuje również sieć bibliotek, aby dotrzeć z różnymi informacjami do dużej grupy odbiorców. Są to zarówno informacje o organizowanych imprezach kulturalnych, jak  i innych ważnych dla danej społeczności wydarzeniach, np. bezpłatnych badaniach lekarskich, szkoleniach dla rolników, półkoloniach dla dzieci. Organizacje pozarządowe, wchodzące w skład Jarocińskiego Centrum Organizacji Pozarządowych,  które nie posiadają własnych siedzib, mogą korzystać z lokali bibliotek w celu prowadzenia spotkań, czy posiedzeń zarządu. Dzięki takim rozwiązaniom stowarzyszenia działające na terenie gminy pozyskały bezpłatny dostęp do sieci 9 mini-biur. W każdej filii bibliotecznej umieszczone są tablice informacyjne, z których bardzo często korzystają stowarzyszenia działające na terenie gminy, w celu umieszczania informacji dla swoich członków i całej społeczności lokalnej. W roku 2010 pełnomocnik ds. organizacji pozarządowych pełnił popołudniowe dyżury  w jednej z filii bibliotek.

Biblioteka podjęła współpracę z instytucjami, stowarzyszeniami i prywatnymi osobami,  z którymi wcześniej nie współpracowała. Wspólnie z Klubem Przyjaciół Kobiet po Mastektomii „Amazonka" napisano i zrealizowano projekt promujący ideę profilaktyki raka piersi wśród mieszkańców Ziemi Jarocińskiej. Efektem współpracy z właścicielem prywatnej firmy fotograficznej jest cykl warsztatów dla dzieci, młodzieży i seniorów. Rozwinęła się współpraca z Komendą Powiatową Policji, której funkcjonariusze włączyli się  w przedsięwzięcie dla dzieci - „Noc Detektywów" i zorganizowali pokaz zabezpieczania śladów po włamaniu. Prowadzą również wspólną akcję „Dzieci w sieci" oraz spotkania dla seniorów, w czasie których udzielają informacji, jak nie dać się oszukać innym. Biblioteka współpracuje również z Jednostką Wojskową w Jarocinie, z którą organizuje akcje: grę miejską „Śladami Powstania Wielkopolskiego", wspólne czytania z zabawami w musztrę wojskową i wyścigiem przeszkód.

Wychodząc naprzeciw potrzebom czytelników Biblioteka proponuje różne ciekawe  i potrzebne usługi: „Dla maturzystów" - pomoc przy przygotowywaniu prezentacji maturalnych, „Książka na telefon", to oferta dla osób starszych i niepełnosprawnych, „Przeczytaj i zobacz" - propozycja przeznaczona dla miłośników ekranizacji książkowych, oraz wypożyczenia międzybiblioteczne. Dzięki udziałowi w Programie Rozwoju Bibliotek wszyscy użytkownicy mogą bezpłatnie korzystać z sieci komputerowej oraz programów użytkowych we wszystkich filiach bibliotecznych oraz odpłatnie kserować czy drukować potrzebne dokumenty. Również z myślą o czytelnikach zostały utworzone i cieszą się powodzeniem przybiblioteczne kluby: Klub Dyskusyjny (Filia w Witaszycach), Dyskusyjny Klub Książki (Filia nr 1 „Pod Ratuszem"), Klub Magicznych Nożyczek (Biblioteka Główna) utworzony z myślą o osobach z pasjami plastycznymi oraz nowopowstały Klub Przyjaciół Biblioteki (Filia w Golinie). Przy filii w Mieszkowie działa Koło Towarzystwa Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918/1919, które kultywuje pamięci o gen. Stanisławie Taczaku.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

Rozwiązanie w zdecydowany sposób zwiększyło dostępność do kultury. Odbiorcami projektu są wszyscy mieszkańcy gminy Jarocin, a w szczególności dzieci i młodzież szkolna oraz osoby starsze. Niebagatelne znaczenie dla życia kulturalnego i społecznego mają partnerstwa zawiązane pomiędzy biblioteką a organizacjami pozarządowymi. W różnych przedsięwzięciach: spotkaniach autorskich, spotkaniach klubów, projektach dla dzieci udział wzięło bardzo wiele osób. Średnio jest to ok. 80 osób/ 1 spotkanie. Przekazano 5 filiom biblioteki publicznej zadania bibliotek szkolnych. Otwarto 1 nową filię biblioteczną. Przeszkolono ponad 100 seniorów z obsługi komputera i korzystania z Internetu. Powstały 4 nowe kluby przybiblioteczne. Działa 9 mini-biur dla organizacji pozarządowych, których czynnie działających na terenie gminy Jarocin jest ok. 80.

Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu

Koszty poniesione podczas realizacji projektu.

Koszty remontów:

  • Adaptacja pomieszczeń filii w Golinie: 34.526,38
  • Przystosowanie pomieszczenia na toaletę w Filii w Wilkowyi: 10.126,00
  • Adaptacja pomieszczeń nowej filii przy Zespole Szkół nr 3 w Jarocinie: ok. 20.000 zł
  • Nowe wyposażenie biblioteczne dla Filii w Golinie: 29.069,02
  • Nowe wyposażenie biblioteczne dla Filii nr 2: 11.464,42

Koszty dofinansowania księgozbioru: 20.000,00

Zatrudnienie nowych pracowników 4,5 etatu: 37.380,00

Jarocińskie Centrum Informacji o Regionie: 35.000,00

Poza tym jest wiele kosztów niemierzalnych, np. czas pracy bibliotekarzy, dodatkowa praca związana z przejmowaniem księgozbiorów bibliotek szkolnych.

Zasady równości płci

     Projekt nie narusza zasad równego traktowania kobiet i mężczyzn.

Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim

Rozwiązanie pośrednio przyczynia się do budowy społeczeństwa obywatelskiego, gdyż stwarza możliwości realizowania swoich pasji przez mieszkańców, skupionych w organizacjach pozarządowych, których mini-biura mieszczą się w filiach jarocińskich bibliotek. Biblioteka zaczęła być postrzegana jako centrum życia kulturalnego, a poszczególne jej filie stały się miejscem dostępu do informacji, edukacji, nowoczesnych technologii komunikacyjnych, jak również miejscem spotkań i wymiany doświadczeń dla różnych grup społecznych. Biblioteki świadczą poza tym fachową pomoc w uczeniu się, rozwijaniu zainteresowań, organizują wolny czas, doradzają, pomagają wyrównywać szanse rozwojowe dzieci i młodzieży, aktywizują czytelnictwo, co w dużym stopniu może przyczynić się do wzrostu świadomości obywatelskiej młodego pokolenia. Ponadto biblioteka zmieniała swój wizerunek i stała się dla wielu podmiotów atrakcyjnym partnerem, z którym chętnie podejmuje się współpracę.

Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Pierwszym etapem realizacji zadania jest przekazanie kompetencji bibliotek szkolnych bibliotece publicznej. Ta część zadania budzi największe kontrowersje, gdyż może spotkać się z negatywną opinią kuratorium oświaty, tak jak w przypadku Jarocina. Przy przekształcaniu bibliotek należy wyznaczyć ramy czasowe przekazania księgozbiorów - to działanie wymaga sporego nakładu pracy, dlatego można by je wykonać podczas wakacji letnich, a nie w trakcie roku szkolnego. W budżecie należy zabezpieczyć środki na zwiększenie zakupu książek pod kątem lektur szkolnych. Należy zrobić rozeznanie co do działań organizacji pozarządowych na danym terenie, proponując im współpracę w zakresie realizowanych przez nich przedsięwzięć. Rozszerzanie zakresu działań edukacyjno-kulturalnych zależy juz tylko od inicjatywy samych bibliotekarzy, ich kreatywności i pomysłowości.

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

 Doskonalenie zarządzania usługami publicznymi
i rozwojem w jednostkach samorządu lokalnego
(gminach i powiatach)
 Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich