Strona główna
Usługi społeczne
» Kultura
» Pomoc społeczna
» Oświata
» Ochrona zdrowia
» Sport i rekreacja
Usługi techniczne
Rozwój instytucjonalny
Efektywność energetyczna
Współpraca JST-NGO
Współpraca między JST
Dialog społeczny
SMUP
Mapa Praktyk
Inne bazy danych
Publikacje i dokumenty
Portal jst.org.pl

1.583.749
gości odwiedziło nas
od 1 kwietnia 2008 r.

 Usługi społeczne : Kultura
Centralny Komputerowy Katalog Biblioteczny

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.


Opis sytuacji przed wdrożeniem

Sytuacja Biblioteki Publicznej im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim oraz jej filii przed wdrożeniem centralnego komputerowego katalogu bibliotecznego przypominała standard minionego okresu. Bibliotekarze korzystali z papierowych katalogów bibliotecznych, co bardzo spowalniało pracę. Dostęp do czytelnictwa był ograniczony, wymagał „fizycznego” przyjścia beneficjenta do placówki. Nie było możliwości sprawdzenia, w której z bibliotek  wypożyczyć można publikację, jaką w danej chwili zainteresowany był czytelnik. Dane statystyczne obliczano „ręcznie”, co było bardzo pracochłonne, a co za tym idzie pracownicy bibliotek mieli mniej czasu na poświęcenie  większej uwagi czytelnikowi. W Bibliotece Głównej postanowiono w XXI wieku - w dobie Internetu wyjść naprzeciw czytelnikowi poprzez komputeryzację wszystkich zasobów bibliotecznych. Misja projektu był szybszy i łatwiejszy dostęp do czytelnictwa oraz jego rozpropagowanie.

Opis ogólnego podejścia i szczegółowych zadań

Biblioteka Publiczna im. Stefana Rowińskiego w Ostrowie Wielkopolskim jako jedna z pierwszych w Polsce, a pierwsza w województwie wielkopolskim wprowadziła nowatorskie rozwiązanie skomputeryzowania swoich księgozbiorów tworząc centralny komputerowy katalog biblioteczny.

Projekt miał na celu podniesienie jakości świadczonych przez bibliotekę usług, ułatwienie dostępu do poszukiwanych książek, udoskonalenie zarządzania jakością bibliotecznych zbiorów, centralne opracowanie nowości (ujednolicenie opisów i klasyfikacji), możliwość korzystania z księgozbiorów wszystkich placówek przy wykorzystaniu jednej karty dla czytelnika, automatyczną rejestrację odwiedzin i wypożyczeń oraz szybszy dostęp do danych statystycznych biblioteki. Proces tworzenia centralnego katalogu bibliotecznego trwał kilka lat, pierwsze prace zostały rozpoczęte w 1999 roku.

Cykl skomputeryzowania baz danych w poszczególnych placówkach (wykorzystano program SOWA-DOS) został zapoczątkowany w roku 2000. W początkowych pracach cyklu każda z filii tworzyła własny katalog biblioteczny. W obecnej chwili do tego celu jest przygotowany jeden odpowiedni program, z którego każda filia może korzystać. Przystępując w późniejszym terminie do komputeryzacji, dana placówka biblioteczna miała łatwiejszą drogę, ponieważ mogła korzystać z „przetartych szlaków”, na których można było się wzorować. W roku 2002 wszystkie zbiory biblioteczne udało się skomputeryzować - w tym samym roku każdy czytelnik posiadał już własną kartę plastikową z kodem kreskowym, co bardzo usprawniło i ułatwiło pracę. Zautomatyzowana została wypożyczalnia biblioteki, komputerowy katalog biblioteczny już wtedy zawierał ok. 30 tys. opisów.

W tym samym czasie ruszyły prace nad komputeryzacją poszczególnych filii, był to wstęp do utworzenia Centralnego Katalogu Bibliotecznego. Połączenie baz danych poszczególnych filii udało się w roku 2005 dzięki uruchomieniu nowych oprogramowań. Udostępniono nowe usługi, tj. rezerwację oraz zamawianie odpowiednich publikacji on-line. W kolejnym roku został utworzony Centralny Katalog Biblioteczny i uruchomiony pilotażowy system, w którym można było przeglądać zasoby biblioteczne. Przy pomocy odpowiedniego formularza zamieszczonego na stronie internetowej, czytelnik mógł wyszukać odpowiedni wolumin, zarezerwować daną publikację nie tylko w Bibliotece Głównej, ale również w poszczególnych jej filiach lub zamówić wypożyczenie interesujące go książki. Jak wynika ze statystyk od maja do grudnia 2006 roku, liczba odwiedzin przy projekcie pilotażowym wyniosła 8075.

Kolejne lata były kontynuacją prac Biblioteki Głównej nad procesem komputeryzacji centralnego katalogu bibliotecznego. W roku 2007 zostały uzyskane podstawy do tworzenia Powiatowego Centralnego Katalogu. Wszystkie biblioteki skupiły się na budowie nowego elektronicznego katalogu. Zadbano o zabezpieczenia techniczne oraz wdrożono koncepcję konfiguracji nowego serwera. Został opracowany system archiwizujący dane zasobów bibliotecznych,  co było ważne dla zabezpieczenia danych osobowych. Centralny komputerowy katalog biblioteczny w pełni funkcjonować zaczął w 2009 r. Połączenie wszystkich placówek, zarówno w mieście, jak i powiecie, w lokalnej sieci bibliotecznej SOWAtcp pozwala na bieżąco monitorować i nadzorować pracę poszczególnych filii. Analiza dostępnych zestawień statystycznych w programie pozwala lepiej przyjrzeć się strukturze organizacyjnej Biblioteki Głównej oraz poprawić organizację pracy w poszczególnych placówkach. Katalog jest dostępny on-line w ciągu 24 h na stronie internetowej Biblioteki Głównej www.biblioteka.ostrow-wielkopolski.pl oraz we wszystkich placówkach bibliotecznych. Centralny katalog połączony jest również z modułem wypożyczalni zainstalowanym we wszystkich palcówkach, co pozwala  na bieżąco aktualizować informacje w katalogu. Jak mówi dyrektor Biblioteki, Włodzimierz Grabowski, zautomatyzowanie Biblioteki ma ogromny wpływ na promocję oraz propagowanie czytelnictwa.

Rezultaty wdrożenia narzędzia

Pracownicy bibliotek mają więcej czasu na pracę z czytelnikiem, na prawidłowe ujednolicenie oraz odpowiednią klasyfikację opisów bibliograficznych. Skomputeryzowanie zasobów bibliotecznych zautomatyzowało liczenie danych statystycznych, system pozwala także na bieżąco śledzić oraz przestrzegać terminów zwrotów książek, ocenić aktywność czytelników.

Korzyści z osiągniętego przedsięwzięcia przedstawiają się następująco:

  • lepszy i szybszy dostęp do informacji o zbiorach bibliotecznych,
  • udoskonalenie organizacji zarządzania zbiorami bibliotecznymi,
  • poprawa jakości świadczonych usług oraz organizacji pracy w poszczególnych placówkach bibliotecznych,
  • wzrost liczby czytelników - jak wynika ze statystyk po wdrożeniu projektu nastąpiła tendencja wzrostowa liczby czytelników - na przełomie lat 2007-2008 przybyło ich ok. 1000.
Oszacowanie nakładów poniesionych na realizacje projektu

Koszty związane z wdrożeniem centralnego komputerowego katalogu bibliotecznego przedstawiają się następująco:

  • koszty dotyczące wdrożenia kolejnych wersji oprogramowania wyniosły 20.000 zł,
  • koszty sprzętu w tym: komputerów, drukarek do kodów oraz łącza internetowe.
Zasady równości płci

Przedsięwzięcie spełnia standardy wynikające z zasady równości płci. Każdy beneficjent biblioteki bez względu na płeć ma równe szanse co do korzystania z zasobów bibliotecznych tym bardziej że, godziny udostępniania są szerokie, ponieważ katalog jest dostępny on-line przez 24 h na dobę, a więc zaawansowane technologie poszerzają krąg odbiorców usługi. Nietypowe godziny pracy przestają być barierą w skorzystaniu z usługi.

Współpraca ze społeczeństwem obywatelskim
Praktyka ta ze względu na swój wymiar techniczny nie wymagała współpracy na polu społeczeństwa obywatelskiego.
Zalecenia dla instytucji zainteresowanych replikacją

Wdrożenie takiego projektu w dobie komputeryzacji jest rzeczą niezbędną. Stworzenie katalogu, jak mówi dyrektor Włodzimierz Grabowski, jest tzw. oknem na świat, które pozwala na propagowanie oraz promocję czytelnictwa, a przede wszystkim szybszy dostęp beneficjenta do usług świadczonych przez biblioteki.  

.:   Skrót i Metryka -> Pełna prezentacja -> Załączniki   :.

Wsparcie udzielone
przez Norwegię
poprzez dofinansowanie
ze środków
Norweskiego Mechanizmu
Finansowego
Związek
Miast Polskich
Związek
Gmin Wiejskich RP
Związek
Powiatów Polskich
Norweski Związek
Władz Lokalnych
i Regionalnych